Realizacje


Projekt Imiona jest realizowany od 2012 roku.

Pierwszy raz Imiona były czytane w Warszawie, w czasie Marszu Pamięci zorganizowanego przez Polską Radę Chrześcijan i Żydów w rocznicę wybuchu powstania w Getcie, w dniu 22 kwietnia 2012 roku. Czytaliśmy Imiona w pięciu miejscach tego marszu, zaczynając przy Pomniku Bohaterów Getta, i zatrzymując się przy kamieniu pamięci Szmula Zygielbojma, Bunkrze przy Miłej, kamieniu pamięci Janusza Korczaka i wreszcie na Umschlagplatzu.

W 70. rocznicę zagłady warszawskiego getta, 22 lipca 2012 r., czytaliśmy Imiona w Treblince. Kolejna realizacja Imion miała miejsce w Węgrowie 23 września 2012 r., podczas obchodów 70. rocznicy zagłady węgrowskich Żydów.

Imiona są czytane w każdą ostatnią sobotę miesiąca w Treblince, w trakcie modlitwy ks. Wojciecha Lemańskiego (o godz. 10.00). Imiona czytamy też co roku w trakcie obchodów Dnia Judaizmu w Warszawie, Jedwabnem, Wąsoszu, Radziłowie i Szczuczynie.

Do chwili obecnej czytaliśmy Imiona w kilkunastu miejscach w całej Polsce.


WARSZAWA

Imiona czytamy w Warszawie w czasie dorocznego Marszu Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów w rocznicę powstania w getcie, a także w rocznicę wykrycia bunkra na Miłej 18.

Czytaliśmy je również na oficjalnych obchodach 70.rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim.

Imiona przeczytane 23 kwietnia 2017 r. w czasie marszu Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów

Przy Pomniku Bohaterów Getta

Salomon Graff lat 67, biznesmen, mieszkał w Warszawie na ul. Grzybowskiej, zmarl w getcie, jego żona Gustawa lat 64 zmarła w ukryciu, syn Julian lat 33 został wywieziony do Treblinki, a drugi syn, Paweł, lat 34, zginął w powstaniu warszawskim

Rysio Graff, urodzony w 1926 roku. Był jedynym dzieckiem Romany Wilner (córki Gustawy i Salomona Graffów) i Aleksandra Wilnera, który po kampanii wrześniowej znalazł się w Szwecji. Przed wojną mieszkali na Wilczej 8. Rysio przeszedł w getcie udaną operację raka kręgosłupa (operował dr Jerzy Choróbski). Miał 16 lat, kiedy 12 sierpnia 1942 roku został wywieziony do Treblinki razem z 4688 osobami.

Józef Goldwaser lat 60, wożnica, jego żona Dewora lat 60, mieszkali na Długiej 10, zmarli w warszawskim getcie

inżynier Izaak Wölfling lat 56, jego żona Matylda lat 43 i 15-letnia córka Halina mieszkali na Ogrodowej 5 m. 8

Szlomo Feingezycht lat 55, kupiec, jego żona Chana lat 52, synowie Godel lat 25, elektryk, i Becalel lat 17, mieszkali w Warszawie na Puławskiej 73, zginęli w getcie lub w Treblince

Stefania Per lat 44, wdowa, mieszkała w Warszawie na Grzybowskiej 9

Przy Drzewie Sprawiedliwych

Josel Silberzweig lat 62, woźnica, działacz organizacji syjonistycznej, mieszkał na Franciszkańskiej 12 w Warszawie z żoną Rachelą lat 60, z d. Kowalską. Josel został wywieziony do Treblinki, Rachela udusiła się w pociągu na Majdanek w kwietniu 43. W czasie wojny zginęła piątka ich dzieci z rodzinami; ocalał jeden syn, Szulim.

Zelda Kupenberg z d. Silberzweig lat 35 i jej mąż Semek lat 37, współwłaściciel sklepu z obuwiem na Niskiej 6, wraz synkiem Feliksem lat 7 zginęli w Treblince

Moniek Silberzweig lat 34, woźnica, jego żona Edea lat 31 i córeczka Jadja lat 3, mieszkali na ulicy Zamenhofa, zginęli na Majdanku

Lejb Silberzweig lat 32, woźnica, mieszkał na Miodowej w Warszawie, zginął w Treblince z żoną Jadją lat 30 z d. Rosen i trójką dzieci w wieku 5, 7 i 9 lat

Sala Gusz z d. Silberzweig lat 30, jej mąż Moniek lat 33, woźnica z Warszawy, i ich córka 5-letnia Fajga

Henne Tuhmaher lat 42, z  d. Silberzweig  i jej mąż Max lat 43, członek Bundu, sprzedawca obuwia, mieszkali w Warszawie na Niskiej, zginęli w Treblince z 14-letnim synem Dadkiem; drugi syn, 12-letni Kuba wyskoczył z pociągu do Treblinki i ślad po nim zaginął.

Przy Kamieniu Pamięci Szmula Zygielbojma

Rachela (Olga) Osnos lat 69, z d. Chazanoff, córka Anny i Solomona, mieszkała w Warszawie na Twardej 28 z mężem Lejbem, zginęła prawdopodobnie w getcie warszawskim.

Syn Racheli i Lejba, Markus (Marek) Osnos lat 37, księgowy, mieszkał na Twardej 28, został zabity w Warszawie na miejscu pracy w szopie; jego żona Bronka lat 30, z d. Rzechte, zginęła w Vittel wraz z 11-letnim synem Jerzym

Kolejny syn Racheli i Lejba, Jakub (Zalman) Osnos, lat 45, żonaty z Sonią, lekarz akuszer i chorób kobiecych, mieszkał w Warszawie na Twardej 13, zginął w Katyniu

Córka Racheli i Lejba, Frida Brzezińska z d. Osnos, lat 33, wraz z 35-letnim mężem Mieczysławem, który handlował instrumentami medycznymi i dzieckiem zginęli w Treblince

Córka Racheli i Lejba, Maria Awerbuch z d. Osnos, lat 44, żona Gabriela, mieszkała w Warszawie na Twardej 28, w czasie wojny była w Wołkowysku, i tam zginęła z 14-letnia córką Nusią; druga jej córka, 16-letnia Eugenia, została zabita przez Niemców w Słonimiu w maju 42 roku

Córka Racheli i Lejba, Anna (Niuta) Zarch z d. Osnos, lat 39, mieszkała w Warszawie na Twardej 28 z mężem Maxem Zarchem lat 42, biznesmenem, obydwoje zginęli w Treblince wraz z dwoma małymi córeczkami

W Treblince zginął również brat Maxa, Emanuel Zarch lat 40, syn Rozalii i Abrama, księgowy

Bunkier przy Miłej 18

Abraham Lewin urodzony w roku 1893, nauczyciel hebrajskiego w prywatnym gimnazjum dla dziewcząt Towarzystwa Opiekuńczego „Jehudyjah” (Żydówka) w Warszawie przy ul. Długiej 55, prowadzonego przez Stefanię Szwajgier. Poznał tam swoją przyszłą żonę – Lubę Hotner i najbliższych przyjaciół, m.in. Emmanuela Ringelbluma. Po wybuchu wojny pracował w Żydowskiej Samopomocy Społecznej, a później włączył się w prace Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego. Napisał Dziennik z getta warszawskiego obejmujący okres od kwietnia 1942 do stycznia 1943, odnaleziony po wojnie, wydany i przetłumaczony na kilka języków (pełne wydanie polskie ukazało się dopiero w 2015 r. w ramach krytycznej edycji Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego). Pisze w nim m.in. o wywiezieniu żony i przyjaciół na Umschlagplatz, a potem do obozów zagłady. Ostatni wpis w dzienniku pochodzi z 17 stycznia 1943 roku, na dzień przed rozpoczęciem kolejnej akcji wysiedleńczej. 

Mordechaj Erner, lat 42, prawnik, mieszkał z całą rodziną w Warszawie na pl. Kazimierza 11, umarł w getcie; jego żona Estera lat 38 zginęła w Treblince z piątką dzieci: Manią lat 17, Zalmanem lat 16, Dorą lat 15, Hadasą lat 10 i Jakowem lat 6; najstarszy syn Mosze, lat 21, student, zginął na Majdanku

Mieczysław (Szmul) Berman, chirurg, syn Isera i Guty. W kampanii wrześniowej 1939 roku był lekarzem w wojsku. W getcie, gdzie znalazł się z żoną Ireną Krenicką oraz bratem Adolfem i jego żoną Basią Temkin, pracował w szpitalu, opiekował się m. in. postrzelonym w grudniu 1942 roku Cukiermanem. Kiedy 5 września Adolf i Basia przeszli na stronę aryjską, załatwili dla Mieczysława i jego żony fałszywe dokumenty i znaleźli im kryjówkę. Jednak Mieczysław stwierdził,  że jego teść jest chory i Irena nie chce go teraz zostawiać, więc niech Adolf poczeka na nich kilka dni. Dwa albo trzy dni później, gdy Adolf zadzwonił, już nikt nie odebrał. W styczniu 1943 roku Mieczysława i jego żonę, lekarkę, zagazowano w Treblince.

Jednym z transportów w 1943 roku wywieziono do Treblinki także Annę Wołek, siostrę Mieczysława, Adolfa i Jakuba Bermanów, germanistkę, jej męża Pawła i sześcioletnią córkę Lenę.

Przy kamieniu pamięci Janusza Korczaka

Natka, wychowawczyni Domu Sierot Janusza Korczaka, wywieziona 6 sierpnia 1942 roku razem z dziećmi i Doktorem na Umschlagplatz, a stamtąd do Treblinki. 

Mały Abramek, wychowanek Domu Sierot doktora Janusza Korczaka. W przedstawieniu Poczty Rabindranatha Tagorego wcielił się w rolę bohatera sztuki – Amala. Premiera spektaklu odbyła się 18 lipca 1942 roku, cztery dni przed rozpoczęciem Wielkiej Akcji. A 6 sierpnia 1942 roku Abramek, wychowankowie i wychowawcy Domu Sierot ze Starym Doktorem powędrowali na Umschlagplatz, skąd zostali wywiezieni do Treblinki, gdzie wszyscy zginęli.

Szymon Rundstein lat 47, sława palestry warszawskiej, znany ze swoich prac szeroko w świecie. Jego wiedza w zakresie prawa międzynarodowego sprawiła, że w roku 1919 został powołany na stanowisko pierwszego Radcy Prawnego polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, urząd ten piastował do wybuchu wojny. Mieszkał wraz z rodziną na Tłomackie 6-8, naprzeciw Wielkiej Synagogi. Został wywieziony do Treblinki  wraz z 45-letnią żoną Dorą i dwojgiem dzieci latem 1942.

Bronisław (Baruch) Kutner lat 38, kupiec, prowadził skład win na ulicy Zgoda 9, zginął w 1944 roku na gestapo, a jego żona Maria (Malka) lat 38, z d. Weintraub, farmaceutka, i  syn Stanisław (Salek) zginęli w Warszawie w roku 1943

Ojciec Małki, Mosze Weintraub, lat 65, był kupcem, mieszkał w Warszawie, zginął najprawdopodobniej w Treblince.

Na Umschlagplatzu

Moszek Szychman handlowiec z Warszawy, lat 60, i jego żona Nechuma lat 62, z d. Łuskin. Mieszkali na ul. Leszno 24 m. 57, w getcie działali  w Komitecie Domowym. Moszek umarł w grudniu 42 roku na zawał serca, Nechuma została wywieziona do Treblinki w styczniu 43.  W czasie wojny zginęło czworo ich dzieci: Efraim Ber lat 36, księgowy, zginął w Nowych Święcianach po wybuchu wojny rosyjsko-niemieckiej; Izaak lat 33, księgowy, zginął na Majdanku; Sara lat 20 zginęła w Treblince wraz z matką; Estera Runsztajn z d. Szychman lat 31, została wywieziona do Treblinki w lipcu 42 wraz z pięciomiesięcznym synkiem Michałem. Wojnę przeżył tylko jeden syn, Seweryn.

Edyta Goldkraut lat 42, rozwiedziona, córka Marii i Ignacego, i jej syn Piotruś Goldkraut lat 11, mieszkali w Warszawie na Wspólnej 37, zginęli w Treblince

Maks Eljowicz  lat ok. 40, przed wojną mieszkał na ul. Emilii Plater 25; malarz, grafik i projektant wnętrz z ubogiej chasydzkiej rodziny z Raciąża koło Płocka, w warszawskim getcie malował m.in. portrety niemieckich oficerów, 25.08.42 został  wywieziony do Treblinki z  żoną i dwojgiem dzieci

Ignacy Sznajderman, lat 46, lekarz neurolog, mieszkal na Siennej 41 w Warszawie, poszedł na Umszlagplatz 3 sierpnia 42 roku razem z synem Alusiem (Albertem) lat 9;  jego żona (rozwiedziona) Amelia z d. Rosenberg  lat 37 zginęła w pogromie w Złoczowie 3 lipca 41 roku

Tema (Tamar) Erlich lat 56, z d. Weintraub, jej mąż Aron lat 60, kupiec, córki Mania lat 38 i Gucia lat 38, po mężu Mesing, mieszkali w Warszawie

Helena Rosenberg lat 36, z d. Durszman, jej mąż Froim lat 37 i córka Tobcia lat 15, mieszkali w Warszawie na ul. Nowolipki 49, zginęli w Treblince


Imiona przeczytane 8 maja 2016 r. przy bunkrze na Miłej 18

Żydowscy powstańcy, którzy tu zginęli:

Chaim Akerman  
Małka Alterman   
Mordechaj Anielewicz    
Nate Bartmeser     
Heniek Bartowicz      
Franka Berman       
Tosia Berman        
Icchak Blaustein         
Melach Błones          
Berl Braude           
Icchak Chadasz            
Nesia Cukier             
Icchak Dembiński              
Józef Fass               
Efraim Fondamiński                
Towa Frenkel                 
Emus Frojnd                  
Mira Fuchrer                   
Wolf Gold                    
Miriam Hajnsdorf                     
Aron Halzband                      
Rut Hejman                       
Mira Izbicka                        
Salke Kamień                         
Ziuta Klejnman                          
Jaffa Lewender                           
Lolek (tylko imię)
Sewek Nulman                             
Abraham Orwacz                              
Rywka Pasamonik                               
Majloch Perelman                                
Aron Rajzband                                 
Lutek Rotblat                                  
Miriam Rotblat                                   
Jardena Rozenberg                                    
Salka (tylko imię)
Jerzy Sarnak                                      
Szmuel Sobol                                       
Basia Sylman                                        
Szyja Szpancer                                         
Moniek Sztengel                                          
Szulamit Szuszkowska                                           
Mojsze Waksfeld                                            
Olek Wartowicz                                             
Icchak Wichter                                              
Arie Wilner                                               
Zeew Wortman                                                
Hirsz Wroński                                                 
Rachelka Zylberberg                                                  
Moszek Zylbertszajn                                                   
Sara Żagiel                                                 


Imiona przeczytane 17 kwietnia 2016 r. w czasie marszu Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów

Przy Pomniku Bohaterów Getta

Wspomnijmy rodzinę Talasowiczów, mieszkającą przy ul. Nowolipki 54 w Warszawie.

Ojciec, Pinkus Talasowicz, ubogi krawiec, umarł w 1918 roku, mając lat 36; matka, Bima z d. Symengauz zmarła w roku 1931, ale przez ostatnie 4 lata życia leżała sparaliżowana w łóżku.

Została szóstka rodzeństwa. Najstarszy Adek miał wówczas (w 1931 r.) 25 lat, bliźniaczki Sala i Pola 24, Ania 20, Sewek 17, Roma (Rajzla) 14. Od najmłodszych lat rodzeństwo pracowało, utrzymywało rodzinę, wspierało się, dbało o dom i chorą matkę.

Później Sala wyszła za mąż za Mońka Gasfelda, mieli dwóch synków: Pinkusa (ur. 1933) i Gutka (ur. 1936).

Adek ożenił się z Bronią Grunblatt, której rodzice byli właścicielami fabyczki ubrań przy Bonifraterskiej 11/13, i mieli córeczkę Blumę (ur. 1933).

Ania wyszła za Szymona, drukarza, mieli synka Pinkusa (ur. 1936) i córeczkę Blumę (ur. 1939).

Na początku wojny Roma, Pola i Sewek uciekli na wschód, byli w Białymstoku, potem dobrowolnie pojechali w głąb Rosji do pracy, bo nie mieli z czego żyć.

Sewek chciał stamtąd uciec, trafił do więzienia i na Syberię, potem, uwolniony na mocy paktu Sikorski-Majski, zginął na froncie. Wojnę przeżyły Roma i Pola.

Reszta rodzeństwa - Adek, Sala i Ania, którzy zostali w Warszawie - zginęła wraz ze swoimi rodzinami najprawdopodobniej w Treblince.

Przy Drzewie Sprawiedliwych

Julian Chorążycki, lat ok. 50, lekarz z Warszawy, mieszkał przed wojną na Nowogrodzkiej 31, został wywieziony do Treblinki, gdzie był członkiem obozowej konspiracji; zdążył zażyć truciznę, gdy znaleziono przy nim dużą sumę pieniędzy na zakup broni.

Izrael Sudowicz, lat 40, agronom z Warszawy. Kierował Toporolem (Towarzystwem Popierania Rolnictwa) w getcie warszawskim, wspierał organizacje chalucowe. W Treblince był jednym z organizatorów powstania z 2 sierpnia 1943 r., w którym zginął.

Artur Gold, lat 45, syn Michała i Heleny, skrzypek z Warszawy, mieszkał na Chmielnej 122, wywieziony w czasie pierwszej akcji, wraz z dwoma innymi muzykami stworzył w Treblince obozową orkiestrę.

Batia Pozner, lat 80, mieszkała w Warszawie; została wywieziona do Treblinki w sierpniu 42 roku z całą rodziną; z córkami: 35-letnią córką Tową, nauczycielką i z Leą; z synami: 44-letnim Beniaminem, kupcem, oraz z 42-letnim Herzelem, ekonomistą, jego żoną, 38-letnią Hadassą z d. Kastenberg i ich dziećmi: 17-letnim Tuwią i 10-letnią Felą

Izaak Berger, jego żona Ewa (Chawa) z d. Łaska, oraz córka Izaaka z pierwszego małżeństwa Gienia, lat 34, mieszkali w Warszawie. Zginęli w Treblince.

Przy Kamieniu Pamięci Szmula Zygielbojma

Rebeka Rakower lat 27, mieszkała w Warszawie na ul. Muranowskiej 16

Jakub Szyber lat 42, fryzjer z Warszawy, jego żona Rywka i dzieci: Szlama lat 25, także fryzjer, Rózia lat 22, manikiurzystka, Sala lat 18

Szmul Wajman, kupiec z Warszawy, syn Fejgi i Abrahama, zginął w warszawskim w getcie; w Treblince zginęła jego żona Elka lat 48, z d. Dorman, i trójka dzieci: Chana lat 18, Gerszon lat 17, Zalman lat 16

Helena Żółtek lat 63, z d. Grunstein, córka Jaima, wdowa po Leonie, mieszkała w Warszawie na Sierakowskiej 6; poszła na Umschlag razem z córką Natalią Birnbaum 14 sierpnia 42 roku. Mąż Natalii, Stanisław (Saul) Birnbaum , lat 46, kupiec, syn Felicji i Józefa, zginął w Treblince.

Jakub Birnbaum, brat Stanisława, lat 48, inżynier chemik, mieszkał na Żelaznej 48, zginął w getcie wraz z żoną Sabiną lat 41

Bunkier przy Miłej 18

Jakub Liberman, dentysta z Warszawy, mieszkał na Chmielnej 26, a w getcie na Chłodnej 48. Wraz z żoną Reginą lat 50, także dentystką, i córka Zosią, 22-letnią studentką, zginęli w Treblince.

Maurycy Rabiner lat 66, zegarmistrz, mieszkał na Próżnej 12 w Warszawie, zmarł w listopadzie 1939; jego syn Emanuel lat 36, inżynier, mieszkał na Kredytowej 5, zginął w Katyniu, a synowa Jadwiga Róża lat 35, z d. Landau, nauczycielka, zginęła w Treblince

Zwi Pryłucki lat 80, wydawca prasy, mieszkał w Warszawie na ul. Bonifraterskiej, zginął w warszawskim getcie. Jego żona Pnina, lat 72, zginęła na Umschlagplatzu. Córka Ida zdążyła podać matce pastylki z trucizną. Syn Noach, lat 52, redaktor i adwokat, zginął w Wilnie. Córki Zwi i Pniny - Sonia lat 48 nauczycielka, i Ida lat 45, dyrektorka gimnazjum na Długiej 29, zginęły najprawdopodobniej w Treblince.

Artur Raszkin lat 47, urzędnik prywatnej firmy kuśnierskiej Apfelbauma, mieszkał na ul. Złotej w Warszawie z żoną Cesią lat 42 i córką Romą lat 19; w czasie wojny byli w Białymstoku; Artur zginął 12 lipca 41w Pietraszach pod Białymstokiem, a Cesia z Romą w zostały wywiezione do Treblinki (lub Majdanka)

Aron Sołowiejczyk lat 77, lekarz chirurg, mieszkał na Chmielnej 34 w Warszawie, był ordynatorem chirurgii szpitala na Czystem, zginął w Treblince wraz z żoną Emmą lat 64, z d. Grodzieńską

Przy kamieniu pamięci Janusza Korczaka

56-letni Abraham Winogorn prowadził warsztat ślusarski na Bonifraterskiej 11, zginął w warszawskim getcie; jego 56-letnia żona Adela z d. Landau zginęła w Auschwitz, 20-letni syn Józef zginął w Warszawie, a 27-letnia córka Estera, chemiczka, była opiekunką dzieci w Domu Sierot i pojechała z nimi do Treblinki.

Hendusia Himelfarb, córka wielkiego działacza społecznego, przywódcy związków zawodowych. W czasie wojny pracowała w sanatorium Medema w Miedzeszynie pod Warszawą, dokąd wysyłano zagrożone gruźlicą dzieci z getta warszawskiego. Miała jasną twarz i jasne grube warkocze. Marek Edelman (była jego szkolną koleżanką) proponował jej wyjście na aryjską stronę. Hendusia powiedziała mu: „Mam tu 150 dzieci, przecież ich nie zostawię. Nie mogą same iść do wagonów i same pojechać w tę podróż”. Więc pojechała ze swoimi podopiecznymi do Treblinki w czasie lipcowej Wielkiej Akcji.

Roza Ejchner, stara nauczycielka z Wilna, w czasie wojny pracowała w sanatorium Medema w Miedzeszynie pod Warszawą. Została stamtąd wywieziona wraz z dziećmi do Warszawy, a potem do Treblinki.

Dawid Papier lat 52, syn Sary i Lejzora, mieszkał na Nowolipkach 40, handlował z Polakami porcelaną i fajansem. Został wywieziony do Treblinki w czasie pierwszej akcji wraz z żoną Esterą.

Na Umschlagplatzu

Pinchas Pachter lat 47, handlował jajami, mieszkał z rodziną na Kopińskiej 8, a w getcie na Chłodnej 41. 18 stycznia 43 został zabrany do Treblinki z żoną Rywką lat 45, z d. Cymerman, i synem Sewkiem lat 15. Dwaj pozostali synowie– Mietek i Wilek – walczyli w powstaniu w getcie, potem trafili do obozów, i przeżyli wojnę.

Abram Lichtenbaum lat 57, lekarz chorób wewnętrznych, syn Wolfa, mieszkał na Poznańskiej 38, a w getcie na Grzybowskiej 16 m. 10; zgłosił się w połowie lipca 42 na „wyjazd na wschód”, zabrał ze sobą utensylia lekarskie. Żonę zwolniono z Umschlagplatzu, on też mógł być zwolniony, ale sam wskoczył do wagonu.

Izydor Filskraut, lat 50, współwłaściciel składu artykułów chemicznych i farb na ul. Grzybowskiej 47, mieszkał na Żelaznej 84, był wdowcem. Zginął w Warszawie w roku 1944, a jego syn Samuel lat 19 zginął w warszawskim getcie.

Natan Gurwicz lat 45, drugi współwłaściciel składu artykułówchemicznych i farb na ul. Grzybowskiej 47, mieszkał na Ogrodowej 4. Zginął w Treblince wraz z żoną Balbiną lat 46 i córką Pauliną lat 21.

Doktor Zygmunt Celnikier mieszkał na Muranowskiej 7/9 na drugim piętrze, zastrzelony w getcie przez okno mieszkania; jego żona Sonia lat 45 zginęła w Treblince.


Imiona przeczytane 8 maja 2015 r przy bunkrze na Miłej 18

W bunkrze przy Miłej 18 zginęli:

  • Chaim Akerman - działacz PPR; w powstaniu walczył w grupie ŻOB-u Arona Bryskina.
  • Małka Alterman - lat 28, mieszkała na Miłej 4, była związana z ruchem syjonistycznym, współzałożycielka grupy młodych przy Poalej Syjon Lewicy. W getcie pracowała w kuchni ludowej przy Elektoralnej 14, kolportowała prasę, była łączniczką z polską konspiracją.
  • Mordechaj Anielewicz - lat 24, warszawiak, wychowany na Powiślu, aktywista Haszomer Hacair, przywódca ŻOB-u, bezkompromisowo odważny, organizował akcję zbrojną w getcie w styczniu 43, dowódca powstania kwietniowego.
  • Nate Bartmeser - lat 20, krawiec, należał do Poalej Syjon Lewicy, a w getcie do grupy Droru.
  • Heniek Bartowicz - prawdopodobnie należał do PPR-u.
  • Franka Berman – lat 22, należała do grupy PPR-owskiej Arona (Pawła) Bryskina.
  • Tosia Berman – najprawdopodobniej siostra Franki, chyba należała do tej samej grupy PPR.
  • Icchak Blaustein - lat 20, w getcie uczył się w seminarium chalucowym przy Dzielnej 34, brał udział w organizowaniu zbrojnego podziemia, w powstaniu był komendantem grupy bojowej Droru w getcie centralnym.
  • Melach Błones – lat około 19, należał do Akiby, w powstaniu walczył w grupie Droru Berla Braude na terenie getta centralnego.
  • Berl Braude – lat 25, pochodził ze Słonimia, z wykształcenia pedagog, w getcie mieszkał w komunie chalucowej przy Dzielnej 34, organizował grupy młodzieżowe i tajne nauczanie, w powstaniu był dowódcą grupy bojowej Droru w getcie centralnym, walczył na Miłej i Zamenhofa. W bunkrze na Miłej, ranny, nie mógł do siebie strzelić, więc poprosił o pomoc kolegę.
  • Icchak Chadasz – lat 20, warszawiak, walczyl w powstaniu w grupie Haszomer Hacair.
  • Nesia Cukier - lat 21, pochodziła z Ciechanowa, działaczka konspiracyjnego Droru w województwie białostockim. Pracowała z młodzieżą w getcie warszawskim, w powstaniu kwietniowym walczyła w oddziale Berla Braude.
  • Icchak Dembiński – należał do PPR-owskiej grupy bojowej.
  • Józef Fass – prawdopodobnie należał do PPR.
  • Efraim Fondamiński - lat 33, inżynier, przedwojenny działacz KPP, w getcie działał w kierownictwie PPR, aktywnie uczestniczył w powstaniu. Szczupły wysoki brunet o blado wygolonej twarzy i gładko przyczesanych włosach.
  • Towa Frenkel – lat 23, krawcowa, należała do gniazda Haszomer Hacair, mieszkała na Chłodnej (potem na Zamenhoffa), pracowała w małym warsztacie krawieckim z koleżankami z organizacji, walczyła w powstaniu w grupie bojowej Haszomer Hacair.
  • Emus Frojnd – lat 19, syn znanego działacza Poalej Syjon Lewicy Abrahama Frojnda, w getcie był kolporterem nielegalnej prasy, w powstaniu należał do grupy Hersza Bielińskiego.
  • Mira Fuchrer - lat 23, warszawianka, jasna, ładna i ciepła dziewczyna, pracowała w kooperatywie krawieckiej, była narzeczoną Mordechaja Anielewicza.
  • Wolf Gold – prawdopodobnie należał do PPR.
  • Miriam Hajnsdorf – lat 30, warszawianka, należała do kierownictwa Haszomer Hacair, była łączniczką z innymi gettami, reprezentowała organizację w Żydowskim Komitecie Narodowym.
    W powstaniu kwietniowym walczyła w oddziale Szlomy Winogrona na terenie szopów Schultza i Toebbensa, w szopie niemieckiego przemysłowca Schilinga.
  • Aron Halzband – lat 21, pracował z ojcem w warsztacie krawieckim. W getcie związał się z bojowcami Droru, w powstaniu walczył w grupie Berla Braude w getcie centralnym.
  • Rut Hejman – lat 20, mieszkała na Nowolipkach 15, należała do Haszomer Hacair. Szczupła, niewysoka, miała ładną i delikatną twarz. W powstaniu należała do grupy bojowej Merdka Growasa, była łączniczką komendanta ŻOB-u Anielewicza.
  • Mira Izbicka – lat 22, członkini Haszomer Hacair, walczyła w grupie swojej organizacji.
  • Salke Kamień – lat 20, walczyła w gupie PPR-owskiej Arona Bryskina na terenie getta centralnego.
  • Ziuta Klejnman – lat 26, córka zamożnego fabrykanta guzików z Okopowej, studentka Uniwersytetu Warszawskiego, przestawała z komunizująca młodzieżą, walczyła w jednej z PPR-owskich grup ŻOB-u.
  • Jaffa Lewender – pochodziła z Piaseczna, w getcie warszawskim mieszkała w komunie chalucowej na Dzielnej 34, należała do grupy bojowej Droru.
  • Lolek (tylko imię) – lat 19, komunista, członek Haszomer Hacair.
  • Sewek Nulman – lat 28, warszawiak, jego ojciec miał trafikę na rogu Gęsiej i Lubeckiego, w getcie Sewek był dozorcą domu na Lesznie 60. Pisał wiersze, drukował je na powielaczu i rozdawał znajomym. W powstaniu walczył w oddziale Heńka Zylberberga na terenie getta centralnego.
  • Abraham Orwacz – lat 21, mieszkał przy Okopowej, należał do Haszomer Hacair.
  • Rywka Pasamonik – lat 22, warszawianka, ideowa i odważna, ciemna, wysoka i szczupła dziewczyna, członkini Haszomer Hacair, prowadziła kibuc Akiby na Nalewkach 10, pracowała na farmie chalucowej na Czerniakowie. W powstaniu walczyła w grupie Berla Braude, ranna podczas ucieczki z bunkra na Miłej 29. Nie chciała się dostać żywcem w ręce Niemców, najpierw zastrzeliła koleżankę, a potem strzeliła do siebie.
  • Majloch Perelman – lat 22 lub 26, warszawiak, uczeń szkoły CISzO, członek Cukunft Skiff, był łagodny i bardzo lubiany. Walczył w powstaniu w oddziale Bundu pod dowództwem Lejba Gruzalca na terenie getta centralnego, był również dowódcą patroli wypadowych. W czasie akcji przy Gęsiej 80 trzech bojowców zginęło, a Perelman został ciężko ranny w brzuch. Zdołał ukryć broń przyjaciół i przeczołgać się do bunkra na Miłą 18. Umierającego przeniesiono na jakiś strych. Prosił, żeby go zastrzelić albo zostawić pistolet. Anielewicz kazał broń zabrać, bo każda kula może zabić jednego Niemca. Ludzie słyszeli, jak potwornie i długo Majloch krzyczał, paląc się żywcem.
  • Aron Rajzband – pochodził z podwarszawskiego miasteczka, przesiedlony do getta w Warszawie. Pracował na farmie czerniakowskiej, wstąpił do grupy Droru Berla Braude. Był najstarszy i opiekuńczy wobec młodszych żołnierzy.
  • Lutek Rotblat – lat 25, warszawiak ze zasymilowanej rodziny, wysoki, przystojny, utalentowany, cieszył się sympatią kolegów. Jeden z przywódców Akiby, prowadził punkt dla uchodźców przy Zamenhofa 32, mieszkał z matką przy Muranowskiej 44/35. Jako jeden z pierwszych namawiał do zbrojnych działań w getcie. W powstaniu dowódca jednego z oddziałów; 8 maja, gdy Niemcy wrzucili bomby gazowe do bunkra przy Miłej 18, strzelił najpierw do swojej ukochanej matki Miriam, a potem do siebie.
  • Miriam Rotblat - matka Lutka, był kierowniczką domu sierot na Grzybowskiej, potem na Twardej 27.
  • Jardena Rozenberg – lat 20, warszawianka, instruktorka Haszomer Hacair, niska, cicha i skromna, w getcie uczyła dzieci na tajnych kompletach.
  • Salka (tylko imię) – walczyła w powstaniu w grupie Zachariasza Artsztajna. Salkę zapamiętał tylko Tadek Borzykowski. 25 lub 26 kwietnia kwaterowali na Miłej 7. Nie było już naboi, płonące domy waliły się z hukiem, a dym, kurz i ogień nie pozwalały widzieć i oddychać. Wtedy Salka zaczęła namawiać powstańców do samobójstwa, a jej słowa znajdowały posłuch. Tadek Borzykowski zapisał, że z trudem odebrał jej broń. Tej nocy grupa zdołała się przedrzeć na Miłą 18.
  • Jerzy Sarnak – lat 20, warszawiak z rodziny inteligenckiej; miał talent muzyczny. W getcie pracował w warsztacie metalowym Brauera. Podczas Wielkiej Akcji rodzice i siostra Jerzyka ukrywali się w bunkrze na Nalewkach, zostali złapani i zaprowadzeni na Umschlagplatz. Gdy nie chcieli wejść do pociągu, Niemcy zamordowali ich na placu razem z 40 innymi osobami. Jerzyk wstąpił do komunistycznej grupy bojowej, w powstaniu kwietniowym walczył na terenie getta centralnego w grupie Pawła Bryskina.
  • Szmuel Sobol – lat 23, mieszkał na Pradze, był ślusarzem, a także sportowcem, działaczem grup samoobrony Frajhajt Szuc. W getcie związany z grupami chalucowymi, pracował na farmie czerniakowskiej. W powstaniu walczył w grupie Berla Braude.
  • Basia Sylman – lat 18, córka rabina z Ostrowca, pod koniec 42 roku przyjechała do Warszawy, walczyła w powstaniu pod komendą Henocha Gutmana na terenie szczotkarzy.
  • Szyja Szpancer – przed wojną był krawcem, walczył w grupie PPR.
  • Moniek Sztengel – lat 17, warszawiak, uczeń konspiracyjnego gimnazjum Droru, członek ŻOB. Wyjechał do bazy partyzanckiej Droru w Werbkowicach. Gdy Niemcy otoczyli bazę, zdołał uciec i ranny wrócił do Warszawy. W powstaniu kwietniowym walczył w getcie centralnym w oddziale Icchaka Blojsztajna.
  • Szulamit Szuszkowska – lat 21, warszawianka, walczyła w powstaniu w grupie szomrów Merdka Growasa.
  • Mojsze Waksfeld – prawdopodobnie należał do PPR-u.
  • Olek Wartowicz - prawdopodobnie należał do PPR-u.
  • Icchak Wichter - prawdopodobnie należał do Poalej Syjon Lewica.
  • Arie (Jurek) Wilner – lat 26, warszawiak, syn wlaściciela fabryki wyrobów skórzanych, mieszkał na Przechodniej 6. Od 1936 był jednym z głównych instruktorów gniazda Haszomer Hacair. Po wybuchu wojny organizował grupy samoobrony w gettach śląskich, był przedstawicielem podziemia żydowskiego w kontaktach z AK. Aresztowany w lutym 43 na skutek donosu, torturowany w śledztwie do niczego się nie przyznał i został wysłany do obozu pracy. Uciekł stamtąd i wrócił do getta, wziął udział w powstaniu; to on wzywał powstańców do samobójstwa.
  • Zeew Wortman - prawdopodobnie należał do Haszomer Hacair.
  • Hirsz Wroński – lat 19, należał do młodzieżowej przybudówki Poalej Syjon Lewica, w powstaniu walczył w grupie Berlińskiego.
  • Rachelka (Sarenka) Zylberberg – lat 23, warszawianka, należała do Haszomer Hacair. Na początku wojny wyjechała do Wilna z swoim przyjacielem Mosze Kapitą, urodziła tam w 41 roku córkę Maję. Mosze został zamordowany, Rachela znalazła schronienie dla córki i wróciła do Warszawy. Pracowała z matką w sklepiku na Nowolipkach 34, walczyła w powstaniu; jej córka przeżyła wojnę.
  • Moszek Zylbertszajn - prawdopodobnie należał do PPR-u.
  • Sara Żagiel – lat 29, warszawianka, w getcie mieszkała na Kupieckiej w szopie Schoenego. Należała do PPR i w powstaniu walczyła na terenie szczotkarzy, chyba w grupie Jurka Grynszpana.

Imiona przeczytane 19 kwietnia 2015 r. w czasie marszu Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów

Przy Pomniku Bohaterów Getta

Mieszkańcy domu na Muranowskiej 7/9

Rodzina Geszychterów: Fania lat 49, dentystka, mieszkała na II piętrze, była sparaliżowana, została zabita przez Niemca w łóżku. Jej dzieci: Tadek 26 lat, technik dentystyczny, Bela lat 28, która pracowała w składzie aptecznym, i Elusia lat 15 - poszły dobrowolnie na Umszlagplatz na początku akcji z powodu strasznego głodu. Syn Zygmunt przeżył w Rosji.

Pepa lat 22, narzeczona Tadka Geszychtera, studentka, jej ojciec był przemysłowcem budowlanym w Warszawie, zginęła w Treblince razem z rodzicami.

W tym samym domu na Muranowskiej 7/9 mieszkała samotna starsza pani Mendelcwajg, której dwaj synowie wyjechali przed wojną do Palestyny, a trzeci syn, lekarz, zmobilizowany w 1939 roku, uciekł potem na Wschód.

Rodzina Zborowskich: pan Zborowski został zastrzelony w czasie akcji na ulicy, jego około 40-letnia żona i 13-letni syn Piniek zginęli w Treblince. Razem z nimi zginęli ich krewni, także mieszkający na Muranowskiej 7/9 - rodzina Fryszbergów z 4-letnim synem Jerzykiem. Fryszberg był członkiem komitetu domowego, działał w organizacji pomocy głodującym sąsiadom.

Rodzina Kokietów z I piętra na Muranowskiej 7/9: ojciec adwokat, matka Andzia, lat 40, nauczycielka, i 14-letni syn Maryś zostali zawleczeni w czasie akcji na Umschlagplatz i do Treblinki.

Dr. Zygmunt Celnikier lat 47, mieszkał z żoną na II piętrze. Dr. Celnikier został zastrzelony w getcie przez okno mieszkania, a jego żona, Bronia z domu Bankier, lat 40, córka właściciela młyna, zginęła w Treblince.

Rodzina Trąbków: Abraham Trąbka lat 45, fabrykant tekstylny, jego żona Sara lat 40 i dwie córki studentki: 18-letnia Edzia i 20-letnia Henia 20 – wszyscy zginęli w Treblince.

Rodzina Kwintnerów: Kwintner został zastrzelony w kryjówce, żona Estusia zabrana do Treblinki z Witką, sześcioletnią córeczką zmarłej siostry, którą wychowywała, i 15-letnim synkiem Adasiem. Oboje Kwintnerowie mieli po około czterdzieści lat. Estusia pomagała mężowi w utrzymaniu domu robotami ręcznymi, szydełkowaniem, robieniem pomponów do butów domowych.

Przy Drzewie Sprawiedliwych

Leon Blacher, lat 48, lekarz internista, mieszkał na Żurawiej 16, a w getcie na Pańskiej 35, prowadził badania nad chorobą głodową, zginął w Treblince.

Szmul Szulman lat 40, syn Moszka i Etli, był właścicielem garbarni przy ulicy Żelaznej 47. Jego żona Sura, z d. Kulik, córka Hersza i Perli miała lat 39, a ich syn Naftali lat 14.

Róża Efros-Gurfinkiel lat 33, lekarka, mieszkała na Rynkowej 1. 30 lipca 42 widziano, jak szła z nowo narodzoną córeczką Sarą na Umschlagplatz.

Brat Róży, Mojżesz Efros lat 46, syn Mordechaja i Sary, kupiec, rozwiedziony, także mieszkał przy Rynkowej 1, zginął w czasie wojny.

Szlomo Kijewski lat 68, miał fabryczkę butów na Pawiej, mieszkał na Sapieżyńskiej z żoną Surą Jentą i teściową Miriam.

Rózia Kijewska, lat ok. 40, zajmowała się ręcznym szyciem skórzanych rękawiczek, mieszkała na Świętojerskiej. Była wdową po Gidale Kijewskim zmarłym przed wojną, zginęła w Treblince, a jej syn Kuba, 20-letni student, uciekł do Rosji i tam zginął.

Przy Kamieniu Pamięci Szmula Zygielbojma

Rabin Majmon z żoną mieszkał na Nowiniarskiej 11. W ich domu odbywały się wesela i modlitwy w święta. Wraz z nimi mieszkały trzy córki: najstarsza, około 40-letnia Estera, wdowa, miała 13-letniągarbatą córkę Salusię, a dwie bliźniaczki Dina I Dwojra były pięknymi blondynkami. Wszyscy oprócz Diny poszli do Treblinki. Salomon Datyner, lat 38, farmaceuta, mieszkał na Solnej 10 z 35-letnia żoną Blanką, mieli sklep z artykułami kosmetycznymi i mydlarnię.

Jakub Fajgenbaum lat 45, tłumacz towarzystwa emigracyjnego Hias, mieszkał na Szerokiej, zginął 3 lipca 42 na ulicy, zastrzelony w czasie łapanki. Jego córka Chawa, lat 21 zostaławywiezionado Treblinki 24 sierpnia 42 z szopem rymarskim ze Smoczej.

Uszer Midler lat 56, biznesmen, mieszkał na Twardej 28, z żoną Gitlą z d. Gwircman, lat 49. Oboje zginęli w Treblince. Ich 30-letni syn Izrael z 25-letnią żoną Klarą zginęli w getcie warszawskim. Drugi syn, 32-letni Mates, lekarz, zginął w getcie w Brześciu nad Bugiem.

Kalman Broncher, lat 39, garbarz, mieszkał na Świętojerskiej 44 z żoną Esterą z d. Mensch, lat 39, i synami: 8-letnim Szymonem i 10-letnim Samuelem.

Szymon Kel lat 30, miał wytwórnię torebek, mieszkał na ul. Przejazd z 28-letnią żoną Rachelą, krawcową, córką Hersza i Heny Zylbersztejn.

Bunkier przy Miłej 18

Rodzina Wizenbergów, która po likwidacji getta ukrywała się w bunkrze na terenie getta do września 43 r., a potem przeszli na stronę aryjską. Heniek Wizenberg (rzemieślnik, 45 lat) z żoną Bronką (42 lata, krawcową), zostali rozstrzelani po powstaniu warszawskim pod Pruszkowem. Zginęła też dwójka ich dzieci: Fela (18 lat) i Jakub (student 21 lat). Ocalał syn Józio.

Rodzina Zajdmanów: Beniamin Zajdman, garbarz, żona Fajga, lat około 30, i córka Erna. W czasie powstania w getcie ukrywali się w dużym bunkrze na Nalewkach, który Niemcy zatopili wraz z wszystkimi ukrywającymi się.

Józef Stein, lat 38, syn Ludwika i Róży, lekarz anatomopatolog, mieszkał na Poselskiej 2, był chrześcijaninem, w czasie wojny dyrektorem szpitala na Czystem. Wyciągnięty z bunkra w kwietniu 43 wraz z żoną, w drodze do Treblinki został ranny w rękę.

Przy kamieniu pamięci Janusza Korczaka

W czasie powstania w getcie na Wołyńskiej 9 ukrywał się pan Warszawski, ortodoksyjny żydz Gęsiej 25 z 12-letnim synem. Miał tez dwie córki: Łaję i Salę. Łaja była kochanką współpracownika gestapo, w końcu wyszła na stronę aryjską. Sara, piękna 18 letnia dziewczyna, pracowała w szopie na Nalewkach i przynosiła ojcu jedzenie. Ktoregoś dnia rano wychodząc spotkała Niemców, przestraszyła się i nie zdążyła się cofnąć do kryjówki.Niemcy zgwałcili ją i zastrzelili.Ukryci za zamaskowanym zlewem słyszeli ten strzał. Ojciec zawołał: "O, moja Salusia!". Potem jęczał: "dajcie mi łopatę ziemi - niech ją tą ziemią przykryję..." Była piąta nad ranem. Leżała nieżywa, z głową przechyloną. Potem ją pochowano na podwórzu.

Gerszon Sierota - lat 67,nadkantor Wielkiej Synagogi w Warszawie, zginął spalony w kryjówce na Wołyńskiej 6 w czasie powstania w getcie. Jego żona zmarła śmiercią naturalną miesiąc wcześniej.W kryjówce zginęło też dwoje jego dzieci: Helena, która przed samą wojną przyjechała z matką z Anglii, iNaftuli, technik dentystyczny, z żoną i dwójką swoich dzieci. Trzecie dziecko Gerszona Sieroty - syn Julian, inspektor pogotowia w getcie, zginął w Trawnikach.

Na Umschlagplatzu

Araon Efroimowicz, lat 47, miał dwa sklepy: z przyborami szewskimi i ze skórą. Mieszkał na ul. Stawki 9 z żoną Chaną, i córkami: 7-letnią Frumą i 14-letnią Miriam.

Pnina Pryłucka lat 72, mieszkała na Bonifraterskiej, zginęła na Umschlaglatzu; jej córka Ida przybiegła na Umschlag i dała matce cztery pastylki - otruła ją. Sama Ida, lat 45, dyrektorka gimnazjum na Długiej, zginęła w Treblince.

Borys Ferber, lat 67, syn Gerszona i Sary, lekarz laryngolog, mieszkał w Al. Jerozolimskich 39, a w getcie przy ul. Elektoralnej 11 m. 14. Jego żona Cecylia z d. Gliksberg miała lat 60. Dr. Ferber był znanym warszawskim lekarzem i społecznikiem - czy to starcza skleroza czy szok nerwowy, ale on i jego żona, ku przerażeniu córki, traktowali noc pod drzewem na Umschlagplatzu z 6 na 7 września 42 jako zabawną przygodę. Ich córka Eugenia (Żenia) lat 33, była na liście pracowników Zakładu Zaopatrywania i mogła się uratować. Widząc, że jej rodzice nie mają szans ocalenia, poszła z nimi na Umschlagplatz. Po paru godzinach przysłała z Umschlagu rozpaczliwą kartkę do Chaskielewiczów z prośbą o ratunek, ale było już za późno.Wszyscy zostali wywiezieni do Treblinki 7 września 42 r.

Natalia Szpilfogel-Lichtenbaumowa, lat 55, lekarz pediatra, ordynator oddziału wewnętrznego szpitala Bersonów i Baumanów, mieszkała na Poznańskiej 38, w getcie przy Grzybowskiej 16 m. 10; jej mąż Abram Lichtenbaum lat 57, lekarz chorób wewnętrznych, zgłosił się w połowie lipca 42 na wyjazd na wschód, wziął ze sobą utensylia lekarskie. Został zabrany wraz z żoną na Umschlagplatz. Żonę zwolniono, on też mógł być zwolniony, ale sam wskoczył do wagonu. Natalia została wywieziona 30 lipca 42 r.


Imiona przeczytane w czasie obchodów 71. rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim

Wspomnijmy mieszkających w tej okolicy

Chaim Rozenberg, 52-letni robotnik, mieszkał z rodziną na Gęsiej 25; został zabity w Warszawie; jego 42-letnia żona Rywka i dzieci: 16-letnia Gitel, 13-letni Sima i 11-letnia Necha zginęli w Treblince

Chaim Waser, kupiec, lat 55, jego 54-letnia żona Masza, prawniczka, oraz synowie Szlomo, 32-letni nauczyciel i Jehuda,28-letni kupiec, mieszkali na Gęsiej 13

Mendel Turower, lat 38, prowadził sprzedaż przyborów krawieckich na Gęsiej 10

Kalman Babic, lat 48, majster blacharski, mieszkał z rodziną na ul. Leszno 105 (w getcie na Gęsiej 79), zginął w obozie. 17-letnia córka Guta zginęła w Auschwitz, 23-letni syn Beniamin technik radiowy w Bełżcu, a 40-letnia żona Sara i czworo dzieci w Treblince: 14-letni Mosze, 12-letnia Cesia, 10-letni Heniuś i 6-letnia Rózia

Elka Wajman, lat 48, właścicielka owocarni Ananas na Wareckiej 1, zginęła w Treblince, a w getcie zginął jej mąż Szmul, kupiec, i dzieci: 25-letni Gerszon, 18-letnia Chana, 17-letni Meir, 16-letni Zalman

Szulem Kaliski, przemysłowiec leśny, lat 59, mieszkał na Pawiej 52, zginął na Majdanku razem z 32-letnim synem Leonem

Szyja Maliniak, 32 lata, nauczyciel, mieszkał na Leszno 37, w getcie na Gęsiej 10 m. 7

Józef Akier, krawiec męski, mieszkał na Gęsiej 35a m. 46

Berko Komar, 52 lata, właściciel pracowni dziewiarskiej, w getcie mieszkał na Gęsiej 55 m. 54, wraz z żoną Chaną, i dziećmi: 32-letnią Chawą i 28-letnim Szlomo

Izrael Fajgenbaum prowadził sprzedaż towarów manufakturowych na Gęsiej 4 m. 30

Szmul Karafka, 46 lat, kamasznik, mieszkał w getcie na Gęsiej 9; jego 44-letnia żona Bejla i dzieci: 23-letnia Rachela, krawcowa, 18-letnia Perel, 15-letni Mosze i 13-letnia Necha zginęli na Majdanku

Uszer Kutner, 66 lat, mieszkał na Grójeckiej 9, prowadził skład przyborów fotograficznych „Fotosport” na pl. Żelaznej Bramy 11, zginął na Majdanku

Bronisława Mławer, lat 42, z d. Cylan, adwokatka, żona Abrahama, także adwokata, mieszkali na Bednarskiej 31, działaczka społeczna, współorganizatorka uruchomienia szkolnictwa w getcie, deportowana w czasie akcji

Izachar Mink, 62 lata, garbarz, jego żona Małka lat 56 i dzieci: Rywka lat 31, zamężna, Józef lat 28, piekarz, i Fajwel lat 20, student, w getcie mieszkali prawdopodobnie na Gęsiej 37 m. 15

Wolf Nadelsztok, 54 lata, właściciel cukierni, jego żona Szoszana lat 52 i dzieci: Józef 32 lata, Lejb 30 lat, Bela lat 30, w getcie mieszkali na Gęsiej 20 m. 39

Daniel Giser, lekarz, miał lecznicę chorób skórnych i wenerycznych na Chmielnej 47, w getcie mieszkał na Gęsiej 9 m. 18

Moszek Niebieski, 56 lat, stolarz, mieszkał na Twardej 14 z 43-letnią żoną Sarą, 20-letnim Ajzykiem i 17-letnią Belą

Jakow Praszker, lat 30, należał do założycieli konspiracyjnego Hanoar Hacijoni oraz kibucu tej organizacji na ul. Leszno, był członkiem Głównej Komisji do Spraw Przybyszów (uciekinierów) w getcie, mieszkał na Muranowskiej 18. Dowódca oddziału ŻOB w powstaniu kwietniowym, walczył na terenie szopu szczotkarzy i tam zginął w bunkrze przy ul. Wałowej 8.


Lista Imion przeczytanych 14 kwietnia 2014 r. w Warszawie, w czasie marszu Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów

Przy Pomniku Bohaterów Getta

Chaim Rozenberg, 52-letni robotnik, mieszkał z rodziną na Gęsiej 25; został zabity w Warszawie; jego 42-letnia żona Rywka i dzieci: 16-letnia Gitel, 13-letni Sima i 11-letnia Necha zginęli w Treblince

Chaim Waser, kupiec, lat 55, jego 54-letnia żona Masza, prawniczka, oraz synowie Szlomo, 32-letni nauczyciel i Jehuda,28-letni kupiec, mieszkali na Gęsiej 13

Mendel Turower, lat 38, prowadził sprzedaż przyborów krawieckich na Gęsiej 10

Kalman Babic, lat 48, majster blacharski, mieszkał z rodziną na ul. Leszno 105 (w getcie na Gęsiej 79), zginął w obozie. 17-letnia córka Guta zginęła w Auschwitz, 23-letni syn Beniamin technik radiowy w Bełżcu, a 40-letnia żona Sara i czworo dzieci w Treblince: 14-letni Mosze, 12-letnia Cesia, 10-letni Heniuś i 6-letnia Rózia

Elka Wajman, lat 48, właścicielka owocarni Ananas na Wareckiej 1, zginęła w Treblince, a w getcie zginął jej mąż Szmul, kupiec, i dzieci: 25-letni Gerszon, 18-letnia Chana, 17-letni Meir, 16-letni Zalman

Szulem Kaliski, przemysłowiec leśny, lat 59, mieszkał na Pawiej 52, zginął na Majdanku razem z 32-letnim synem Leonem

Przy Kamieniu Sprawiedliwych

Szyja Maliniak, 32 lata, nauczyciel, mieszkał na Leszno 37, w getcie na Gęsiej 10 m. 7

Józef Akier, krawiec męski, mieszkał na Gęsiej 35a m. 46

Berko Komar, 52 lata, właściciel pracowni dziewiarskiej, w getcie mieszkał na Gęsiej 55 m. 54, wraz z żoną Chaną, i dziećmi: 32-letnią Chawą i 28-letnim Szlomo

Izaak Wychodek, 61-letni rzeźnik, wdowiec, miał sklep na ul. Solec 20b, w getcie mieszkał na Gęsiej 5 m. 18; zginął w getcie, tak jak i jego synowie: 38-letni Efraim, 34-letni Dov, kupiec i 22-letni Izrael

32-letni Szmul Gruszka prowadził sprzedaż ubiorów męskich i damskich na ulicy Leszno 108

Hersz Cygelman, 57 lat, miał skład manufakturowy na Nowiniarskiej 16, zginął w Treblince wraz 56-letnią żoną Rywką, z 18-letnim synem Jakowem i 22-letnią córką Chają; w getcie mieszkali na Gęsiej 33 m. 60

Przy Kamieniu Pamięci Szmula Zygielbojma

Izrael Fajgenbaum prowadził sprzedaż towarów manufakturowych na Gęsiej 4 m. 30

Szmul Karafka, 46 lat, kamasznik, mieszkał w getcie na Gęsiej 9; jego 44-letnia żona Bejla i dzieci: 23-letnia Rachela, krawcowa, 18-letnia Perel, 15-letni Mosze i 13-letnia Necha zginęli na Majdanku

Uszer Kutner, 66 lat, mieszkał na Grójeckiej 9, prowadził skład przyborów fotograficznych „Fotosport” na pl. Żelaznej Bramy 11, zginął na Majdanku

Mojżesz Mędrzycki, przemysłowiec, mieszkał na ul. Dzikiej 25

Izachar Mink, 62 lata, garbarz, jego żona Małka lat 56 i dzieci: Rywka lat 31, zamężna, Józef lat 28, piekarz, i Fajwel lat 20, student, w getcie mieszkali prawdopodobnie na Gęsiej 37 m. 15

Wolf Nadelsztok, 54 lata, właściciel cukierni, jego żona Szoszana lat 52 i dzieci: Józef 32 lata, Lejb 30 lat, Bela lat 30, w getcie mieszkali na Gęsiej 20 m. 39

Bunkier przy Miłej 18

Sura Dutlinger prowadziła handel win i wódek na Mariensztacie 21, w getcie mieszkała na Gęsiej

Chil Lajfer, miał skład mleczarsko-kolonialny na Królewskiej 43, w getcie mieszkał na Gęsiej 7 m. 13

Daniel Giser, lekarz, miał lecznicę chorób skórnych i wenerycznych na Chmielnej 47, w getcie mieszkał na Gęsiej 9 m. 18

Moszek Niebieski, 56 lat, stolarz, mieszkał na Twardej 14 z 43-letnią żoną Sarą, 20-letnim Ajzykiem i 17-letnią Belą

Leib Kornwajc działał w środowisku rękodzielników zgrupowanych w Związku Rękodzielników, w getcie był przewodniczącym Sekcji Pomocy przy podziale obiadów, mieszkał na Miłej 36, zginął w czasie pierwszej akcji

Jakow Praszker, lat 30, należał do założycieli konspiracyjnego Hanoar Hacijoni oraz kibucu tej organizacji na ul. Leszno, był członkiem Głównej Komisji do Spraw Przybyszów (uciekinierów) w getcie, mieszkał na Muranowskiej 18. Dowódca oddziału ŻOB w powstaniu kwietniowym, walczył na terenie szopu szczotkarzy i tam zginął w bunkrze przy ul. Wałowej 8.

Przy kamieniu pamięci Janusza Korczaka

Aron Sołowiejczyk, lat 77, chirurg, ordynator w szpitalu na Czystem, mieszkał na Chmielnej 34

Jakow (Jakub) Gelibter – 64 lata, działacz społecznik w środowisku drobnych kupców na terenie getta, związany z organizacją syjonistyczną, mieszkał na Muranowskiej 32, zmarł na tyfus

Ajzyk Petersztok, lat 46 i jego żona Andzia, lat 45, mieszkali na Nowolipki 9

Szmuel Frajtak, lat 70, właściciel owocarni i jego żona Tauba, lat 68,w getcie mieszkali na Gęsiej 19 m. 40

Ber Gliner miał skład towarów futrzanych na Nalewkach 13, w getcie działał społecznie, deportowany do Treblinki.

Jakub Bernard Siemiatycki, lat 16, student, mieszkał na Zamenhoffa, w getcie chodził na kursy graficzne, wywieziony 24 lipca 1942 do Treblinki

Przy Umschlagplatzu

Paweł Gelibter, lat 37, aplikant adwokacki, i jego żona Felicja z d. Fenigstein, lat 37, mieszkali na Nowolipki 34

Bronisława Mławer, lat 42, z d. Cylan, adwokatka, żona Abrahama, także adwokata, mieszkali na Bednarskiej 31, działaczka społeczna, współorganizatorka uruchomienia szkolnictwa w getcie, deportowana w czasie akcji

Szlomo Firanka lat 57, kantor, jego żona 51-letnia Zelda i dzieci: 27-letni Aron, 25-letni Fiszel, 23-letnia Miriam, w getcie mieszkali na Zamenhofa 13 m. 26

Leon Badenbojm, kupiec z branży galanterii metalowej, syjonista, mieszkał na Zamenhofa 30, deportowany 21 września 1942 do Treblinki

Symcha Kirszenblat, który miał wytwórnię ciastek na Gęsiej 48

Icek Studnik, 26 lat, piekarz, i jego żona Pesia, 26 lat, w getcie mieszkali na Gęsiej 64 m.17

Ruchla Rendler, wyrobnica, mieszkała na Gęsiej 87 m. 10


Lista Imion przeczytanych 21 kwietnia 2013 r. w Warszawie, w czasie marszu Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów

1. Pomnik Bohaterów Getta

Berek Mitlak, lat 58, właściciel sklepu, mieszkał na Gęsiej 79 z 42-letnią żoną Rachelą i z dziećmi: 12-letnią Diną, 13-letnim Jankielem, 11-letnim Haskielem i 18-letnim Nuchemem.

Mojżesz Kolonista, lat 54, piekarz z ulicy Dzikiej 38, z żoną Chaną i dziećmi: Srulkiem, 20-letnim studentem, i Herszem, 22-letnim piekarzem.

Szmul Gelbard, lat 56, kupiec z ulicy Karmelickiej 2/11, z żoną 54-letnią żoną Fejgą i 32-letnią córką Gucią.

Leon Erner, szofer, mieszkał w getcie na ul. Ceglanej 10, zmarł tam na tyfus, a jego żona Sara, 38-letnia krawcowa, i córka zostały wywiezione do Treblinki.

Dora Makower lat 66, jej syn Józef i synowa Niuta, zostali wywiezieni do Treblinki 8 września 42 z ulicy Gęsiej.

Perec Szapiro, lat 44, przed wojną miał sklep z materiałami piśmiennymi i sześcioro dzieci. W getcie mieszkał na Żelaznej 75, zmarł z wycieńczenia. Zmarła także jego 43-letnia żona Chaja, 5-letnia córeczka Tauba i 3 letni Mendel, który w łóżeczku spuchnięty z głodu wołał: chleba, chleba! 17-letnia córka Estera, gdy trójka młodszego rodzeństwa wyszła już na aryjską stronę, dobrowolnie pojechała do Treblinki "bo nie miała już nic co jeść".

Szprynca Rajzman, lat 38, mieszkała na ul. Dzielnej z mężem Samuelem. Zginęła w Treblince 16 września 42. Jej 12-letnią córeczkę Matil wywieziono po powstaniu do Trawnik.

Rodzina Arona Czechowicza z ulicy Leszno 63: 32-letnia żona, córka, syn, matka, szwagier, i bratowa z trojgiem dzieci. Zostali wygarnięci ze schowka i wywiezieni 10 sierpnia 42. Córeczka idąc na śmierć wsunęła Aronowi do ręki złoty zegarek mówiąc "Tatusiu, ratuj się choć ty". Aron uciekł z Treblinki i przeżył wojnę.

2. Kamień Sprawiedliwych

Zacharia Artstein, lat 22, dowodził jednostką w getcie centralnym, walczył bohatersko w powstaniu, zginął 8 maja w kanałach.

Icchak Blaustein, lat 22, dowódca oddziału w getcie centralnym, nie wyszedł z getta.

Szyja Rems, handlujący, mieszkał w getcie na Pawiej 32/5, z 42-letnią córką Rywką.

Fiszel Fiszelson, lat 42, właściciel sklepu spożywczego na Bonifraterskiej 27, miał 40-letnią żonę Bejlę, 20-letniego syna Manesa, mechanika, i 22-letnią córkę Manię, krawcową.

Józef Rubinsztajn, lat 57, kupiec i jego żona, 56-letnia Chana, mieszkali z dziećmi na Pawiej 37a. W czasie powstania w getcie cała rodzina ukryła się w szopie na Nowolipiu 25. 28 kwietnia 43 r. wszyscy zostali wywiezieni. Rodzice zginęli w Treblince; synowie Mosze, lat 31, dziewiarz, i Abraham, lat 29, kupiec, zginęli w Trawnikach. Syn Simcha, 22-letni student zginął w Poniatowej, 33-letnia córka Menucha, zamężna za Lejbem Joniszem, właścicielka sklepu, zginęła na Majdanku. Przeżyła tylko 25-letnia Estera, która wygrzebała się w Poniatowej spod góry trupów.

3. Kamień Pamięci Szmula Zygielbojma

Staszek Brylensztajn, w powstaniu walczył w grupie Bundu, zginął 2 lub 3 maja w obronie bunkra przy Franciszkańskiej 30.

Aron Paweł Bryskin, dowódca grupy bojowej na terenie getta centralnego, wydostał się z getta kanałami 8 maja, zginął w walce z policją na ulicy Miodowej nr 24 dnia 27 maja 43 r.

Abraham Ejger, lat 20, zginął 3 maja w obronie bunkra przy Franciszkańskiej 30. Przed śmiercią krzyczał do Niemców, że się zemścimy.

Jakub Fajgenblat, lat 24, w powstaniu dowodził grupą bojową na terenie szopów Toebbensa i Schulza. Zginął w roku 44, w czasie aresztowania przez gestapo.

Josek Farber, 22 lata, walczył w ruinach getta aż do końca maja 1943.

Abraham Gepner, lat 70, jeden z największych przemysłowców branży metalowej w Polsce. Kierownik Urzędu Zaopatrzenia przy Judenracie. W czasie powstania oddał do dyspozycji bojowców magazyny żywnościowe i bunkier, w którym się ukrywał. Zginął w czasie walk 3 maja 1943 r. w bunkrze na ul. Franciszkańskiej.

Jechiel Górny, lat 37, walczył w powstaniu na terenie szopu szczotkarzy. Zginął 10 maja przy wyjściu z kanału na ul. Prostej.

4. Bunkier przy Miłej 18

Berl Braude, lat 25, z wykształcenia pedagog, w getcie organizował grupy młodzieżowe i tajne nauczanie. Zginął w bunkrze przy Miłej 18.

Nesza Cukier, lat 21, działaczka konspiracyjnego Droru w województwie białostockim. W powstaniu walczyła w oddziale Berla Braude. Zginęła w bunkrze przy Miłej 18.

Efraim Fondamiński, 33 lata, inżynier, aktywnie walczył w powstaniu, zginął w bunkrze przy Miłej 18.

Mira Fruchrer, lat 23, warszawianka, zginęła w bunkrze przy Miłej 18.

Moniek Sztengel, lat 17, uczeń konspiracyjnego gimnazjum Droru. W powstaniu walczył w getcie centralnym. Zginął w bunkrze przy Miłej 18.

Arie (Jurek) Wilner, 26 lat, organizował grupy samoobrony w gettach śląskich, był przedstawicielem podziemia żydowskiego w kontaktach z AK. Aresztowany w lutym 43 na skutek donosu, torturowany w śledztwie nie wydał nikogo, został wysłany do obozu pracy. Uciekł stamtąd i wrócił do getta, wziął udział w powstaniu, zginął 8 maja w bunkrze przy Miłej 18.

Menachem Bigelman, 24 lata, mieszkał w kibucu na Dzielnej 34. Walczył w getcie centralnym. Jako jeden z nielicznych ocalał z bunkra przy Miłej 18. Zginął 10 maja w starciu z Niemcami, gdy usiłował przedostać się kanałami na aryjską stronę.

Michał Rozenfeld, nauczyciel. 8 maja znajdował się w bunkrze przy Miłej 18, skąd udało mu się wydostać. Wyszedł z getta kanałami 10 maja, był dowódcą oddziału partyzanckiego w lasach wyszkowskich. Zginął w walce z Niemcami.

Pnina Zandman, walczyła w powstaniu, przeżyła atak na bunkier przy Miłej 18, zginęła 10 maja przy wyjściu z kanałów na Prostej.

5. Kamień pamięci Janusza Korczaka

Józef Goldsztejn, lat 51, lekarz, z żoną Zofią i 20-letnim synem Stefanem mieszkali na Świętojerskiej 12 m 5.

Beniamin Folman, lat 52, urzędnik, mieszkał na Dzielnej 43. Jego synowie 28-letni Wolf, architekt, i młodszy Marek, inżynier, zginęli w partyzantce.

Mojżesz Rynecki, 62-letni artysta malarz, mieszkał przy Kruczej 24 z 35-letnią córką Bronisławą, dentystką.

Jakub Bursztyn, lat 43, tapicer, mieszkał z żoną Ethel na Pańskiej 5.

Perla Bursztyn, lat 40, nauczycielka, mieszkała na Nowolipki 62.

Meir Igelberg, lat 33, ślusarz, jego żona Rywka, lat 29, i 7-miesięczne dziecko, które musieli wyrzucić z bunkra przy Gęsiej 18, bo zbyt głośno płakało.

Aron Sztok, stolarz, zdun i elektryk, zbudował wiele bunkrów w getcie. Młody, utalentowany i bardzo religijny człowiek, w bunkrze był z żoną i dzieckiem, pomagał ludziom wydostawać się z płonącego bunkra na Gęsiej 22, i sam zginął.

6. Umschlagplatz

Dawid Boniówka, 57 lat, miał pracownię firanek na Nalewkach 28, jego żoną była Ita, lat 50, mieli dzieci: Bejlę lat 29, Szaję, lat 27, Hersza lat 26, Fiszela lat 15, Esterę lat 12.

Saul Kanarek, 56 lat, rzeźnik z ulicy Bagno 5.

Lejb Figa, właściciel pracowni obuwia na Ciepłej 10 /3, w getcie prowadził duży warsztat obuwniczy.

Meir Czudner, 53 lata, pedagog, poeta, nauczyciel, redaktor czasopism hebrajskich, miał 34-letnią żonę Rachelę, nauczycielkę,7-letnią córeczkę Chanę, 13-letniego syna Mosze i 8-letniego Jehoszuę.

Dawid Dąbrowski, pedagog. W czasie okupacji był kierownikiem sierocińca w warszawskim getcie na Twardej 7. Szedł na czele swych wychowanków w sierpniu 1942 r. na Umschlagplatz, skąd wywieziono ich do Treblinki.

Eliahu Gutkowski, lat 43, nauczyciel historii w konspiracyjnym gimnazjum. W sierpniu 1942 r. udało mu się uciec z transportu do Treblinki i wrócić do Warszawy. Zginął w kanałach, gdy w czasie powstania szukał drogi na aryjską stronę. Wraz z nim zginęła jego żona Luba i mały synek Gabriel Zow.

Lejb Kac, adwokat. W getcie warszawskim redagował prasę konspiracyjną, był dyrektorem szkoły. W powstaniu schronił się z rodziną w bunkrze na Leszno 36. By nie wpaść w ręce Niemców, z całą rodziną popełnili samobójstwo.


Imiona przeczytane w czasie obchodów 70. rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim

1. Przy Pomniku Bohaterów Getta

Mordechaj Anielewicz, lat 24, przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, jeden z organizatorów powstania w getcie, zginął śmiercią samobójczą 8 maja w bunkrze przy Miłej 18.

Tosia Altman, lat 25, główna przedstawicielka ŻOBu po stronie aryjskiej. Po powstaniu wyszła z getta kanałami, zabita przez Niemców w maju 43 roku.

Frania Beatus, lat 17, łączniczka ŻOBu. 12 maja, gdy dowiedziała się o upadku powstania, popełniła samobójstwo.

Janek Biały, walczył w powstaniu w getcie centralnym, wyszedł kanałami i wraz z 10-osobową grupą ŻOBowców przyłączył się do polskich partyzantów. Wszyscy zostali zabici.

Cwi Edelsztejn, lat 21, członek ŻOB, po wyjściu z getta ukrywał się w fabryce celuloidu na Pradze, gdzie spłonął w czasie pożaru 24 maja 43 roku wraz z 10 innymi bojownikami.

Rodzeństwo Błones: 25-letnia Guta, 19-letni Jurek i najmłodszy 13-letni Lusiek – wszyscy aktywnie walczyli w powstaniu. Wyszli z getta kanałami 10 maja, ukryli się w lasku w Łomiankach; zostali wydani i zabici przez Niemców.

Regina Fuden, lat 21, w czasie powstania wyprowadziła grupę bojowców kanałami, potem wróciła do getta po kolejnych, ale już nie wyszła.

Hanoch Gutman, lat 24, pedagog, prowadził w getcie podziemne seminaria i zakładał grupy samoobrony. W powstaniu dowodził grupą na terenie szopu szczotkarzy. Nie zdołał wyjść kanałami, został w getcie wraz ze swoją przyjaciółką Fejcze Rabow.

Michał Klepfisz, lat 30, zdobywał i produkował broń dla getta. Uciekł z pociągu do Treblinki i wrócił do getta, w powstaniu walczył na terenie szopu szczotkarzy. Zginął 20 kwietnia na podwórku przy ul. Świętojerskiej 32. Został odznaczony przez Rząd Polski w Londynie krzyżem Virtuti Militari.

Lea Korn, lat 25, w getcie opiekowała się dziećmi. Kiedy jej grupa wychodziła z powstania kanałami, Lea dobrowolnie została z rannymi w bunkrze przy ul. Leszno 76.

Chana Płotnicka, lat 25, aktywna działaczka organizacji młodzieżowej. W czasie powstania walczyła na terenie szopów Toebbensa i Schultza. Zginęła podczas walki z policjantem w trakcie prowadzenia na Umschlagplatz 20 kwietnia 43 roku.

Lutek Rotblat, 25 lat, w powstaniu dowodził jednym z oddziałów. 8 maja, gdy Niemcy wrzucili bomby gazowe do bunkra przy Miłej 18, strzelił najpierw do swojej ukochanej matki Miriam, a potem do siebie.

Meir Szwarz, lat 27, w getcie był rykszarzem. Walczył w powstaniu, ranny w strzelaninie wyszedł kanałami 29 kwietnia. Zmarł 24 maja na atak serca w czasie ukrywania się.

Jehuda Węgrower, 23 lata, w powstaniu walczył w getcie centralnym. Był jednym z 14 ocalałych z bunkra na Miłej 18. Wyszedł z getta kanałami 10 maja, i zmarł tego samego dnia w lesie w Łomiankach, gdzie ukryli się powstańcy.

2. Na Umschlagplatz

Debora Baran, piękna 23-letnia dziewczyna. Walczyła na terenie szopu szczotkarzy i w getcie centralnym. Zginęła w walce 3 maja 1943 r.

Hersz Berliński, lat 35, organizował w getcie oddziały ŻOBu, po powstaniu w getcie brał też udział w powstaniu warszawskim. Zginął w walkach na Żoliborzu.

Abrasza Blum, lat 38, walczył w powstaniu na terenie szopu szczotkarzy, wyszedł z getta kanałami, ukrywał się po stronie aryjskiej. Zginął wkrótce potem na Gestapo.

Abraham Diamant, lat 43, żołnierz Wojska Polskiego. Jeden z najdzielniejszych żołnierzy powstania w getcie, zginął 1 maja.

Marek Folman, lat 27, założyciel podziemnego gimnazjum w getcie. W styczniu 43 roku wywieziony do Treblinki, uciekł z pociągu i wrócił do Warszawy. Brał udział w powstaniu, po wyjściu z getta zginął zastrzelony przez Niemców.

Eliezer Geller, lat 25, uczestnik kampanii wrześniowej, organizował grupy oporu w kilku gettach. W powstaniu był komendantem grup bojowych, wyszedł kanałami 29 kwietnia. Przeżył pożar domu na Pradze, w którym ukrywali się bojowcy, zginął w Auschwitz.

Mordechaj Growas, lat 21, dowódca jednej z grup w powstaniu, wyszedł kanałami, dowodził grupą partyzantów żydowskich w szeregach AK, i wszyscy oni zostali zamordowani.

Szymon Heller walczył jako dowódca grupy na terenie szopów. Zginął 22 kwietnia 43, skacząc z balkonu płonącego domu przy Lesznie 76.

Dawid Hochberg, lat 18, w powstaniu dowodził grupą w getcie centralnym. 27 kwietnia, ciężko ranny przy wejściu do bunkra przy Miłej 29, zatarasował swym ciałem wyjście i umożliwił pozostałym bojowcom odwrót.

Rysiek Maselman, lat 21, łącznik ŻOBu, organizował wyjście powstańców kanałami. W czasie przeprowadzania drugiej grupy 10 maja został złapany i rozstrzelany przy ul. Żabiej koło Ogrodu Saskiego.

Mejloch Perelman, 22 lata, dowódca patroli wypadowych w czasie powstania, ciężko ranny zdołał ukryć broń i przeczołgać się do bunkra gdzie byli powstańcy, zginął w płomieniach domu przy Muranowskiej 37.

Welwel Rozowski, lat 27, student Uniwersytetu. W listopadzie 42 uciekł z pociągu do Treblinki i wrócił do getta, walczył w powstaniu. Wyszedł kanałami 29 kwietnia, ukrywał się w Warszawie, zginął na gestapo w maju 43.

Mosze Rubin, działacz podziemia Dror w Warszawie, członek ŻOBu, grafik, malarz i świetny fałszerz, walczył w powstaniu, nie zdołał wyjść z getta.

Tuwja Szejngut, lat 23, łącznik ŻOBu po stronie aryjskiej, współorganizował wyjście bojowców kanałami. Zginął latem 43 podczas strzelaniny, gdy Niemcy przyszli go aresztować.

Beniamin Wald, lat 23, dowodził grupą bojową na terenie szopu Toebbensa i Schultza. 29 kwietnia prowadził swoich żołnierzy kanałami na aryjską stronę, wszyscy zginęli przy włazie na ul. Ogrodowej.

(wykorzystalismy m.in. Imiona z książki Anki Grupińskiej "Ciągle po kole" - dziękujemy!)


Lista Imion przeczytanych 22 kwietnia 2012 r. w Warszawie, w czasie marszu Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów

1. Pomnik Bohaterów Getta

Izrael Popower, księgowy, Lubeckiego 3/6
Moszek Fabrykant, właściciel wędliniarni, Lubeckiego 5
Edward Drabienko, adwokat, Lubeckiego 6 na 3.pietrze
Abram Icek Gutkind, skład chustek i kołder, Pawia 11/30
Szlama Hanower, 47 lat, rowery i części, Pawia 13/ 4
Ignacy Gutman, adwokat, Pawia 19/40
Jankiel Rozenbaum, skład galanteryjny, Pawia 24
Izrael Cieszyński, rzeźnik, Pawia 31/28
Szulim Fogelgarn, handlowiec, Pawia 32/45
Abram Michlewicz, aplikant adwokacki, Pawia 34/4
Alter Sztrancman, fryzjer, Zamenhofa 1/5
Berek Karbowski, laryngolog, Zamenhofa 6/21
Abram Mławski, handlarz, Zamenhofa 7/5
Menache Rybier, biuro ogłoszeń, Zamenhofa 9/4
Pinkus Frydlender – wytwórnia prętów parasolkowych i dodatków „Polszyn”, Zamenhofa 10/14
Benjamin Rodał, kupiec, Zamenhofa 10/38
Abram Rozencwajg, wytwórnia zeszytów szkolnych, ksiąg handlowych i wyrobów papierniczych, Zamenhofa 18/28

2. Kamień Pamięci Szmula Zygielbojma
Mendel Lejbowicz, zakład ślusarski, Wołyńska 7
Jakub Majerowicz, fabryka trykotów, Wołyńska 11
Lewek Grynszpan, zakład stolarski, Wołyńska 12
Abram Woremklein, skład desek, Wołyńska 15
J. Liberman, wytwórnia wody sodowej, Wołyńska 15
Jankiel Nusyn Wiernik, majster ciesielski, Wołyńska 23
Manas Eller, blacharz, Wołyńska 23
Chaim Grosberg, stolarnia mechaniczna, Libelta 3
Samuel Łuń, skład apteczny, Ostrowska 17
Moszek Gutmacher, handel rybami, Kupiecka 13
Izrael Fajgenbaum, sprzedaż towarów manufakturowych, Gęsia 4/30
Regina Dancynger, z domu Rubin, pończosznica, z rodzicami (Joelem i Szejną), Gęsia 6
Władysław Lewkowicz (przemysłowiec, właściciel fabryki świec i mydła „Progress”) z żoną Heleną i córką Anną, lat 32, Gęsia 6
Chaim Wasser, handlarz, i jego córka Mania Wasser, Gęsia 13
Artur Lejwa, inżynier chemik, Gęsia 26/33
Józef Akier, krawiec męski, Gęsia 35a/46

3. Bunkier przy Miłej 18
Izaak Ajzensztat, doktor medycyny, Miła 5
Blanka Ferleger, pielęgniarka, Miła 5
Pejsach Buda, właściciel przedsiębiorstwa transportowego, Miła 7/15
Chaim Ajgengold, rabin, lat 70, mąż Sary, Miła 7
Rachmil Ostrowiak, Miła 8/17
Hersz Rochman, sprzedaż okryć damskich, Miła 23/6
Józef Celmajster, doktor, choroby kobiece i akuszeria, Miła 23
Adam Herszaft, artysta malarz, 52 lata, Miła 27/42
Szyja Berger, wytwórnia okryć damskich, Miła 32/5
Szmul Goldsztejn, pracownia obuwia, Miła 34
Abram Jabłonka, wytwórnia waty, Miła 34
Izrael Frosz, piekarnia, Miła 37
Abram Srebrnik, handlarz węgla i drzewa, Miła 38
Moszek Szyfman, wytwórnia beretów, Miła 44/18
Zelik Ciężar, krawiec, Miła 44/28
Pinkus Obrączka, ślusarz-hydraulik, Miła 44
Moszek Beder, ślusarz, Miła 47
Hersz Judko Feldgreber, zdun, Miła 47
Icek Kruch, kamasznik, Miła 50/32

4. Kamień pamięci Janusza Korczaka
Marek Szpilfogel, nauczyciel, lat 40, i jego żona Erna, Muranowska 4
Rubin Berland, zakład fryzjerski, Muranowska 8
Szmul Comber, blacharz, Muranowska 10/27
Berek Rotensztejn, 60 lat, faktor, mąż Lei, Muranowska 12/20
Zelek Sznycer, drogista, Muranowska 25/3
Kelman Augustowski, Muranowska 25/19
Hersz Zylberberg, właściciel drukarni „Futura”, Muranowska 31/29
Abram Rzetelny, 50 lat, obiady domowe, mąż Chany, Muranowska 31
Dawid Zandelman, handlującv, Muranowska 47/49
Lejb Gefen, właściciel piekarni, żonaty z Rózią Kornblit, Niska 35
Hersz Hafter, kamasznik, Zamenhofa 19
Matys Berłowicz, doktor chorób wewnętrznych, Zamenhofa 21
Mordka Hersztejn, Zamenhofa 38/50
Rojza Cejlon, z domu Justman, matka 7 dzieci, wdowa, właścicielka firmy, Zamenhofa 38
Izrael Tabakman, pracownia bielizny i konfekcji, Zamenhofa 41/2
Mendel Feldman, właściciel sklepu z nabiałem, Zamenhofa 44

5. Umschlagplatz
Majer Zylbersztajn, kupiec, Pokorna 7/18
Szlama Karton, zakład fryzjerski, Stawki 7
Icek Kotłowski, handlarz, Szczęśliwa 3/54
Adolf Kasza, skład apteczny, Parysowska 4
Leopold Romanus, wyroby metalowe, Dzika 25/63
Mosze Mark, dziennikarz, Dzika 32/40
Salomon Glaszmidt, „Bar Warszawski”, Dzika 37
Szmul Rotenberg, wytwórnia ciast, Sierakowska 1
Hersz Łaski, zakład tapicersko-meblowy, Sierakowska 3
Moszek Buchman, 53 lata, handel drożdży, Sierakowska 6
Motel Kopman, piekarz, Przebieg 1
Róża Grycendlerowa, 48 lat, nauczycielka, Przebieg 2
Mordka Bimblich, 34 lata, sklep spożywczy, żonaty z Chaną Halsztuk, Błońska 9

Recenzja z tego marszu:

http://www.areopag21.pl/codziennie_od_nowa/artykul_1890_imie-wieczyste-i-niezniszczalne.html


Imiona przeczytane w Falenicy 21 sierpnia 2016 i 19 sierpnia 2017

Abraham Bernholc 34 lata, syn Jeruhama i Hany, właściciel sklepu warzywnego w Falenicy

Szlomo Blausztejn lat 42, wraz z żoną Ewą lat 40, i dzieci: Jechiel lat 12, Sara lat 10, Ita lat 7

Chaim Symcha Borowski lat 56, pracownik rzeźni

Chaim Hedrich lat 52, kupiec, jego synowie: Beniamin i Aron

Miriam Cymlich lat 60, miała piekarnię w Falenicy, i jej syn Jakow, lat 28, piekarz

Wolf Jeleń lat 56, miał skład materiałów budowlanych w Falenicy, jego żona Frida z d. Szestak lat 56, i ich dzieci: Szmuel lat 36, Henia lat 27, Etka lat 24

Majer Klajetman lat 42, krawiec, jego żona Doba z d. Rudelman lat 38, była kupcem tekstylnym, i ich dzieci: Zelig i Lejbele

Mosze Milgron lat 38, dziennikarz, jego żona Rachela z d. Goldrat, i dzieci: Jehoszua, Herszel, Szoszana

Welwel Najfeld lat 30, jubiler, i jego żona Chawa lat 32

Rubin Najwer lat 44, właściciel tartaku, jego żona Ida z d. Kurtz lat 44, i syn Szymon lat 19

Mosze Pasmanter lat 64, introligator, jego żona Gołda i syn Izaak

Izrael Sapirsztein lat 40, kupiec

Henach Szteinmagen lat 37, piekarz, jego żona Chaja z d. Weitzman lat 37, i dzieci: Jakow i Chawa

Mordechaj Tykolski lat 68, kupiec tekstylny, i jego syn Jechiel, lat 46, kupiec

Izaak Wejcman lat 70, piekarz, jego żona Lea lat 68, i dzieci: Jehuda lat 26, student, Hersz lat 30, piekarz, z żoną Chaną lat 30

Abraham Ziemlich lat 42, kupiec

Jehuda Zielonka lat 72, stolarz, i dzieci: Jezechiel lat 45, stolarz, Izaak lat 35, stolarz, Kopel lat 40, stolarz, Pesa lat 43

Jona Sztejnberg lat 57, sprzedawca mleka, jego żona Chaja lat 55 z d. Sukno, i dzieci: Jehoszua lat 30, technik elektryk, Miriam lat 18, Izaak lat 15, Mosze lat 12

Abram Zilberman, piekarz, widząc, że jego rodzina została zabrana na stracenie dobiegł do Niemca z krzykiem: ”Ja nie mam dla kogo żyć, zabij mnie”. Niemiec zrobił mu te przysługę i natychmiast, na rampie, zastrzelił go


Imiona przeczytane w Mińsku Mazowieckim 21 sierpnia 2016 i 21 sierpnia 2017

Jakov Bruer lat 49, syn Icchaka I Mindli, kupiec z Mińska Mazowieckiego, i jego żona Sara

Szlomo Rozen lat 55, syn Dawida i Chany, kupiec, zginął w Treblince

Aron Bursztyn lat 61, muzykant, jego córka Bracha lat 27, biuralistka

Mordechaj Gelbard lat 55, kupiec, i jego synowie: Lazar lat 29, Jankiel lat 27, także kupcy, i 14-letni Izaak

Jona Tenenebaum 54 lata, krawiec, jego żona Matil lat 52, krawcowa, ich syn Mordechaj lat 30, krawiec, zżoną Leą z d. Ubfal i dziećmi: 6-letnim Mosze i 8-letnią Heną

Mosze Kałuski lat 37, rzeźnik, jego żona Chaja z d. Rotsztejn lat 36

Matys Liwerant lat 30, właściciel drukarni i księgarni na ul. Warszawskiej, jego matka Chaja lat 54, z d. Guzowska i siostra Chana lat 18

Jonas Lewental lat 74, notariusz (miał biuro próśb i tłumaczeń na ul. Karczewskiej), jego żona Rochma lat 72z d. Fogelgarn, ich córka Irena lat 28

Noach Sztejnbok lat 62, miał sklep warzywny na ul. Warszawskiej, jego żona Bluma lat 62, i dzieci: Abraham lat 32, Rejzel lat 27, którzy pomagali w sklepie, i najmłodsza Rywka, lat 22, studentka

Dwie siostry Epelbaum: Rachela lat 25i Rózia lat 24, krawcowe, zginęły w Treblince

Szosia Cylich z d. Kiwajko lat 57, wraz z synem Judą lat 25, krawcem, wywieziona do Treblinki 22.08.1942, drugi syn Jakub, lat 20, student, został zabity przez Niemców w drodze do obozu pracy 27.12.1942

Mosze Zakon, który miał fabryczkę octu na ul. Warszawskiej

Meir Obfajer lat 37, syn Cwi i Kejli, właściciel sklepu

Sara Farbman z d. Bernsztajn lat 85, i jej dzieci: Baruch lat 66, prawnik,Mosze lat 68, kupiec, Nechama, urzędniczka

Aleksander Altmed lat 56, miał sklep spożywczy na ul. Warszawskiej, jego żona Cypora zd. Mikanowska, lat 52, i synowie: Daniel lat 30, Eliezer lat 22

Abraham Aufgang lat 42, syn Lejba i Gołdy, tokarz, i jego 8-letnia córka Bronia

Saul Sztutman lat 41, syn Izraela i Sary, rzeźnik z ulicy Nadrzecznej, jego brat Chaim, lat 46, przedsiębiorca, z 12-letnim synem Mordechajem

Maka Elkes lat 65, z d. Złotołow, i jej córka Gołda lat 20

Izajasz Frydman lat 62, syn Mosze i Zirel, kupiec, jego żona Rachela lat 59, z d. Złotołow, synowie: Abraham lat 32, kupiec, Dawid lat 36, kupiec

Chaim Gliksberg lat 56, syn Tuwii i Estery, miał sklep spożywczy na ul. Warszawskiej, jego syn Józef lat 20 i córka Estera lat 16

Symcha Gutgold lat 62, miał sklep spożywczy na ul. Nadrzecznej, i dzieci: Jona lat 34 krawiec, z żoną Fridą lat 32 i 4-letnim Jakowem, Małka lat 32, Chaja lat 28

Józef Majzler lat 62, miał sklep spożywczy na Rynku, i jego synowie: Abraham lat 35, kupiec, Reuwen lat 29, tokarz

Serka Rozenblat lat 42, z d. Kiwajko, zajmowała się sprzedażą domokrążną, mieszkała na Rynku, jej córki Rywka lat 19 i Jenta lat 15

Liba Grynberg z d. Kiwajko lat 43, córka Szlamy i Idys, mieszkała na Warszawskiej 106, zginęła w Treblince

Miriam Gurfinkiel lat 62, zabita 22 sierpnia 1942 w czasie likwidacji getta w Mińsku

Izrael Wajsbrod, który miał sklep z materiałami budowlanymi na ulicy Karczewskiej

Hendel Dangot, który prowadził sklep bławatny na Karczewskiej, był wdowcem, i jego 37-letni syn Jakow, kupiec, z żoną Chaną z d. Fajersztajn i synkiem Beniaminem

Lejb Finkelsztajn lat 52 , kupiec, i jego córka 19-letnia Chuma

Mordechaj Gelbard lat 55, kupiec, jego żona Miriam z d. Lipman, synowie: Lazar lat 29, malarz pokojowy, Jankiel lat 27, kupiec, Izaak lat 14

Józef Rozenbojm lat 27, tapicer, i jego żona Eta, lat 29

Jakub Korman lat 64, szewc, jego żona Chaja lat 59, i dzieci: Mosze lat 41, kupiec,Pejsach lat 21, student, Dwora lat 16, Sara lat14, zginęli w Auschwitz

Nuchym Icek Kormanlat 64, krawiec, jego żona Gołda lat 62, krawcowa, i syn Josele lat 28, także krawiec, zginęli w Treblince w sierpniu 42 roku

Chaja Orlańska lat 44, wdowa, i jej dzieci: Rywka lat 22, Chanoch lat 15

Velvel Ber lat 42, syn Barucha i Jenty, krawiec, i jego siostra Estera, lat 40

Henia Aronowska lat 44, i jej córki: Zlata lat 17, Zinka lat 15

Nachman Złotołow lat 57, kupiec, i dzieci: Sara lat 38, Wolf lat 36, Chaim lat 22, Pinchas lat 21, Zajnwel lat 20

Jankiel Icek Łosz lat 57, rzeźnik, jego żona Zisel, z d. Raizman, lat57, i ich dzieci: Ester Malka lat  33, Alte lat 30, Sura Lea lat 28, Szymon lat 16 i najstarszy Ruben lat 35, z żoną Fraidel lat 35 i synkiem Chaimem Joskiem, lat poniżej 10 – wszyscy mieszkali w czasie wojny w getcie na Mostowej 3

Dawid Szlomo Edelsztein lat 55, budowniczy, jego żona Cyrla z d. Łosz lat 59, i ich dzieci: Abram Edelsztein lat 26, Chawa lat  15, Szaja Icek lat 30, żonaty z Hindą Malką z d. Łosz lat 28, i dzieci: Hersz Mordka lat 9, Chil lat 6, Bluma Rywka lat 2 – mieszkali na Bulwarnej 2 w mińskim getcie

Menashe (Menachem) Łosz lat 51, rzeźnik, jego żona Ides z d. Gutfraind lat 57, syn Jakow lat 35, z żoną Fajgą lat 35 mieszkali na Klasztornej 1 w mińskim getcie



Imiona przeczytane w Otwocku 19 sierpnia 2016 i 19 sierpnia 2017

Maksymilian Augarten lat 55, naczelny lekarz getta, najlepszy lekarz płucny w Otwocku i okolicy, mieszkał przy ul. Kościuszki 5, i jego syn Jerzy, lat 30, dziennikarz

Abraham Szwajcer, właściciel pensjonatu przy Żeromskiego 24, zabity w Otwocku 19 sierpnia na oczach swoich dwóch synów

Glikmanowa, miła śliczna lekarka dentystka, matka dwojga dzieci, żona lekarza medycyny Maurycego Glilkmana, mieszkali na Warszawskiej 33

Szmuel Solnicki lat 57, właściciel sklepu kolonialnego na Kupieckiej 1

Jehuda Grynkornlat 47, miał budkę z nabiałem na bazarze przy Orlej 2, i jego dzieci: Reuwenlat 25, student, Blima lat 20, krawcowa

Calek Perechodnik lat 27, jego żona Chana (Anna) Perechodnik z d. Nusfeld i ich córka 3-letnia Atalie (Alusia)

Jan Frojnd lat 30, i jego żona Rachela z d. Perechodnik, lat 27

Abraham Willendorf, policjant żydowski, który dobrowolnie dołączył do wywożonej żony i synka

Dawid Abramson lat 45, kupiec, i jego dzieci: Dwora i 16-letni Hersz

Szlomo Kasman lat 50, kupiec, jego żona Perel z d. Jeger, lat 47,i ich sześcioro dzieci: Jankiel lat 16, Lejb lat 14,Sara lat 14, Rywka lat 13, Henia lat 12, Lejzer lat 6

Efraim Mincberg, lat 67, jego żona Rejzel z d. Ejzensztejn lat 67, mieszkali przy ulicy Szwoleżerów, zginęła też ich córka Fredzia, lat 37, po mężu Asz, i 4-letnia wnuczka Hana

Aron Birenbaum lat 30, krawiec, i jego żona Zysl, z d. Rekchman, lat 30

Chawa Biegun z d. Diatłowicka lat 54, i jej syn Meir lat 30, mieszkali przy Poniatowskiego 19

Józef Braff lat 50, kupiec żelazny, i jego żona Doba z d. Mendelson, lat 50, mieszkali przy Karczewskiej 32

brat Józefa, Izaak Braff lat 55, wdowiec, kupiec, mieszkał przy Górnej 20, i jego córki: Perla lat 21, Sara lat 18

Eliezer Apelbaum lat 35, kupiec, jego żona Bluma z d. Grynpas lat 34, i ich córki: Ewa lat 12, Rachela lat 10

Szlomo Figa lat 51, kupiec, jego żona Dwora, lat 48, ich syn Lejb lat 26, mieszkali przy Staszica 39a

Jakub Frydenzon lat 47, kupiec, i jego żona Gołda, lat 47

Aron Gelbfisz lat 32, kupiec, i jego 2-letni synek Bencyjon

Cywia Geldman lat 58, żona rzeźnika, i jej sześcioro dzieci: Henia lat 32, Fajwel lat 30, Chaim lat 24, Gołda lat 23, Pesia lat 20, Sara lat 19

Abraham Kaminer lat 63, właściciel fabryki, jego córka Wera lat 40, syn Izaak lat 36, kupiec

Reuben Rotsztejn lat 62, szewc, jego syn Izrael lat 35, szewc, i córka Debora, po mężu Rucińska, lat 34

Eliezer Szemes lat 42, kupiec, jego żona Chaja lat 47, i dzieci: Rachela lat 17, Jeta lat 14, Symcha lat 12

Szaja Widerszal lat 40, właściciel pensjonatu Savoy, jego żona Fela, lat 40

Majer Klinberg lat 50, rabin i nauczyciel, jego żona Hinda z d. Cynowicz lat 48, i syn Icchak lat 14, mieszkali na Cybulskiego 7

Chaim Potasznik lat 55, szewc, jego żona Rywka lat 48, i trzy córki: Dwojra lat 31, Chaja Sura lat 28, Ewa lat 20

Szulim Wajngarten lat 58, kupiec, i jego żona Rozalia lat 55, pielęgniarka

Henach Szerman lat 56, kupiec, jego żona Lea lat 55, i trzech synów: Dawid lat 26, Wolf lat 16, Mendel lat 13, mieszkali na Kupieckiej 1


Imiona przeczytane w Krynkach 11 października 2014 r.

Paltiel Aguszewicz, lat 67, właściciel fabryki, jego żona Chasia z d. Zalkin, lat 68, synowie Mosze lat 42, Icchak lat 38 - zginęli w Treblince

Chaim Ajon lat 51, właściciel nieruchomości, córka Masza lat 23 i syn Mosze lat 17

Jehuda Ajzenszmidt lat 37, kupiec, jego żona Cypora lat 34

Gedalia Borowski lat 65, syn Józefa i Rywki, kupiec, wdowiec, zginął w Treblince

Abram Brewda lat 52, syn Mojżesza i Brejny, jego żona Fejga z d. Stolarska lat 52, i córki Gitla lat 26 i Brejna lat 22 - zamordowani 17 listopada 1942

Samuel Chaszkies lat 68, krawiec, jego żona Lea lat 60, zginęli w Treblince

Pesach Cygiel lat 55, rolnik

Jakow Dubiński lat 60, zajmował się wyrobem skór, jego żona Michla z d. Tofiłowska, lat 58, właścicielka sklepu, syn Mosze lat 32, także garbarz

Naftali Gerzkes lat 61, jego żona Basia z d. Listoczkin, lat 57, syn Eli lat 32 i córka Chaja lat 27

Jankiel Grejsman lat 39, i dzieci: Estera lat 12, Lolek lat 7

Chaja Gurwicz lat 68, z d. Gabaj, miała salon fryzjerski w Krynkach

Judel Kirzner lat 61, garbarz, jego żona Ester lat 56, córka Ginda lat 32, syn Salomon lat 21

Aleksander Kozłowski lat 27, syn Izraela i Tziry, nauczyciel matematyki w Krynkach, zginął w Auschwitz

Szepsel Kusznier lat 52, kupiec z żoną Szulamit lat 47, córką Esterą lat 26, synem Mosze lat 24, kupcem

Chaim Lawler lat 57, stolarz, jego żona Sara lat 55, z d. Stein, robotnica, syn Leibe lat 29, stolarz, córka Tojbe lat 30, pracowała w sklepie

Jankiel Lazowski lat 29, krawiec, jego brat Lejbe lat 38, krawiec, z synkiem Zeligiem lat 9

Hilel Margolis lat 60, handlował skórą, jego córki Bronia lat 20, księgowa, i Elka, uczennica, zginęli w Treblince

Chaim Petrycer 44 lata, kupiec, jego 10-letnia córka Jafa i 4-letni synek

Rachel Rabinowicz lat 27, córka Ariego i Fejgi, urzędniczka, i jej brat Noach, lat 23

Mosze Rosenberg lat 40, kupiec, i jego żona Chana, lat 37

Dawid Rudy lat 32, krawiec, i jego brat Joszua, lat 30

Izrael Sojfer 34 lata, piekarz i jego dzieci: Perec lat 18, Dora lat 15, Liza lat 12, Sonia lat 10, Dawid lat 3, zginęli w Treblince 2 listopada 1942 r. W Treblince zginęła również jego matka, Dwora Sojfer z d. Próżańska

Sender Szafir 58 lat, garbarz

Sender Szofer lat 42, kupiec, jego dzieci Izrael lat 20, kupiec i Nechama, lat 19, uczennica


Imiona przeczytane w Wołominie 5 października 2014 r.

Zew Bergazen lat 62, rabbi z Wołomina, wdowiec (żona miała na imię Rachela) ; jego syn Mendel lat 40, był kupcem, mieszkał w Warszawie i zginął w Treblince

Chaja Białykamień lat 39, z d. Kramarz, żona Jakowa, i jej troje dzieci: 15-letnia córka, córka Jehudit, lat 13, i trzecie dziecko 9-letnie, zginęli w Treblince

Froim Blumenkranc lat 34, prowadził skład materiałów budowlanych i opałowych na ul. 11 Listopada 9, jego żona Lea z dom Wyrobnik, lat 34, i dzieci: Rywka lat 14, Mendel lat 10

Bina Borensztejn, lat 40, żona Naftalego

Dawid Budny, lat 54,syn Lejba i Chawy, krawiec, i jego żona Rywka, lat 54, z d. Gryziak, córka Mordechaja i Chany, zginęli na Majdanku

Szmil Burstein, lat 60, kupiec, jego matka Tauba lat 80, żona Rela lat 57, córka Pesa lat 28, syn Lejb lat 32, kupiec, z żoną Haną lat 36

Aleksander Bursztyn, lat 55, syn Mosze i Chawy, jego żona Ita, lat 54 córka Abrahama i Małki, córka Chawa lat 24, [zdjęcia]

Symcha Cantkier, 24 lata, kupiec, i jego żona Leja z d. Tejblum, lat 24, córka Izraela i Ester, zginęli w Treblince

Israel Chonowicz lat 52, żona Frida z d. Baranowska, dzieci: Efraim lat 24, Chana lat 24, Rachel lat 21, Jezechiel lat 12, Eliahu lat 6

Bluma Ciesielska, lat 32, żona Rafaela, i jej dwóch synków: Mosze lat 7 i Izrael lat 5

Jakow Kohen lat 47, księgowy, i jego żona Alte, lat 46

Dawid Filcman lat 62, syn Szmula i Mali, rzeźnik, jego syn Mosze 38 lat i córka Mindl 26 lat, zginęli w Treblince

Chaim Finkelsztajn lat 57, miał sklep warzywny, jego żona Tova lat 50, z d. Szafirsztajn, syn Josele lat 25, kupiec

Eliezer Frydmacher lat 37, kupiec, jego żona Cypora z d. Doicher, lat 37, zginęli w Auschwitz

Eliasz Jungierman lat 40, syn Hersza i Giny, właściciel magazynu ubiorów i obuwia na ul. Kościelnej 23, jego żona Regina z d. Aufman, lat 37 i dzieci: Celina lat 10 i Jerzy lat 8

Szaja Grodzicki lat 45, syn Mosze i Szyfry, kupiec, jego żona Fryda lat 41, córki Miriam lat 13 i Towa lat 11

Efraim Iwry lat 57, syn Izraela i Doby, księgarz, jego żona Gitel lat 52, dzieci: Izrael lat 36, robotnik, Beniamin lat 19, Jakub lat 18, Dwora lat 12

Szalom Jedwabnik lat 42 kupiec, syn Mendla i Rywy, jego żona Rachela z d. Lusz, lat 42, córka Jakowa i Fejgi, i dzieci: Jakow lat 18, Mendel lat 16, Rywka lat 12

Mosze Kamykowski lat 30, kupiec, jego żona Freida lat 29, z d. Rubinsztein

Szame Kawar lat 33, kantor, jego żona Zlatka lat 32, krawcowa

Szulim Maroka lat 56, kupiec, jego żona Idis lat 56 i syn Józef lat 32, kupiec

Mordechaj Nagar, lat 44, szewc, jego żona Rywka lat 44

Rachela Postolska, lat 28, pisarka, z synkiem Chaimem lat 6

Abram Rudnicki lat 47, krawiec, jego żona Lea lat 42 i dzieci: Sara lat 12, Rywka lat 10, Jakub lat 8, Fiszel lat 6

Mordechaj Szternberg lat 56, stolarz, jego synowie Mendel lat 24 i Józef lat 22, fryzjer

Szlomo Szulc lat 42, kupiec, zginął w Oświęcimiu, jego żona Estera z d. Gryziak lat 42 i córka Dwora lat 22 zginęły na Majdanku

Matijachu Tejblum lat 60, syn Mendla i Chawy, kupiec (dzierżawił cegielnię), jego syn Józef 24 lata, córka Miriam lat 14

Izaak Tejblum 45, syn Shmuela i Chany, kupiec, jego żona Sara lat 46, dzieci: Chawa lat 17, Szmul lat 10

Abraham Zysman lat 57, rzeźnik, jego żona Chana lat 52

Dr Josek Dawid Friedman, lat 52, lekarz internista, walczył jako ochotnik w wojsku polskim w 1919 roku. Mieszkał na Warszawskiej 11. Miał dwóch synów i córkę Dankę

Gucia Dawidkin, nauczycielka, wykształcona na paryskiej Sorbonie. Mieszkała z malutką chorowitą córką Isią i mężem w jednopokojowym mieszkaniu w kamienicy przy ul. Warszawskiej

Marek Gordon, syn fabrykanta, wybitnie zdolny chłopiec, dziedzic znacznej fortuny

Jeszajahu Szaje, szklarz, jego żona Freda i córki Miriam i Towa. Trafili z rodziną do getta w Wołominie z Zielonki


Lista Imion przeczytanych w Trawnikach 17 marca 2014 r.

Perla Ajzenberg, lat 67, z d. Fruchtgarten, córka Haskiela i Lei, mieszkała w z Warszawie

Leib Akselrad, lat 43, syn Józefa i Szejny, miał wytwórnię parasoli i torebek damskich na ulicy Nalewki 15 w Warszawie, i jego brat Herszel lat 40, krawiec

Józef Amsterdamski, 53 lata, fizyk, i jego żona Szulamit, lat 50, także fizyczka, mieszkali w Warszawie

Bracia Aszenberg z Izbicy Lubelskiej: Leib 33 lata, kupiec, jego żona Hana lat 31 i córeczka Reizel lat 6; Hersz 31 lat, piekarz, jego żona Tema lat 29; Izrael lat 16, uczeń

Hania Batłaj z d. Gelborn, lat 23, córka Rafaela i Gustawy, mieszkała w Warszawie

Pesa Bersztel, lat 52, z d. Tau, córka Moszego i Rywki. Mieszkała w Piaskach Luterskich, gdzie prowadziła sklep tekstylny. Zginęła razem z i 15-letnią córką Rywką

Tanchin Borensztejn lat 49, miał wytwórnię mebli i tapczanów na Zamenhofa 20 w Warszawie, i jego żona Etla, lat 45

Siostry Brockie z Warszawy: Fela lat 40, Rojza lat 37, Sara lat 28, Dorka lat 25

Szlomo Brodaty, lat 43, miał aptekę na ul. Leszno 30 w Warszawie

Abraham Cukier, lat 58, kupiec z miejscowości Piaski, i jego żona Fajga, lat 57

Mosze Cukierman, lat 43, kupiec z Łęcznej, jego żona Rywka z d. Kowartowska, lat 41

Józef Culang, lat 45, złotnik z Warszawy

Mojsze Czerniak, 57 lat, kupiec zbożowy z Koła, jego żona Andzia lat 55

Izaak Eder, lat 50, kupiec z Warszawy, jego żona Pesa z d. Waksman lat 48, ich córki: Hanka lat 23, studentka, Sawa lat 18, uczennica

Jerzy Felsenhardt, inżynier z Warszawy, mieszkał na Żelaznej 76

Gela Fiszman, lat 46, z d. Zając, krawcowa, mieszkała w Warszawie

Joszua Garstein, 57 lat, syn Abrahama i Chawy, kupiec z Łęcznej

Jerzy Ginzburg, lat 15, uczeń z Łodzi

Michał Głowiński, lat 44, kupiec z Warszawy, i jego żona Franka lat 37

Szalom Granatsztajn, lat 63, kupiec z Lublina, i jego żona Rywka z d. Sanik, lat 62

Ita Hechtkopf lat 58, córka Chaima i Bejli, i jej córka Sara lat 35, mieszkały w Warszawie

Rubin Izraelowicz, lat 34, krawiec z Sochaczewa

Rózia Jerozolimska, lat 60, mieszkała na ul. Elektoralnej w Warszawie, i jej dzieci: Perec lat 26, student, Fela lat 23, Ewa lat 20

Pola Judaszko, lat 45, i jej syn Natan, lat 25, student, mieszkali we Włocławku

Hena Kahan, lat 45, z d. Filer, mieszkała w Warszawie na Grzybowskiej 6, i jej dzieci: Rózia lat 23, studentka, Chaim 27 lat, kupiec, z żoną Esterą lat 28 (buchalterką), Mosze lat 30, kupiec z żoną Sabiną lat 30 (instruktorką gimnastyki) i 8-letnim synkiem Józiem

Jakub Kiersz, lat 38, szewc z Warszawy

Leon Kirschenbaum, miał skład skór galanteryjnych na ul. Nalewki 38 w Warszawie, jego żona Sabina z d. Rozmaryn i ich syn Ryszard lat 15

Icchak Krotowski, lat 32, prawnik z Kalisza, i jego żona Mala z d. Charna, lat 31, również prawniczka

Chil Leichter, lat 50, fizyk, mieszkał w Łodzi, jego żona Helena lat 45, i córka Joanna lat 19

Lejbusz Oppenheim, lat 39, kupiec z Warszawy, jego żona Regina lat 34, i córka Sara lat 13

Brejna Pączek, lat 46, z miejscowości Siedliszcze, i jej córka Chaja lat 22

Lejb Prajs, lat 35, woźnica z Warszawy

Mosze Prywes, lat 53, i jego żona Ewa lat 48, z d. Gutman, mieszkali w Łodzi

Mosze Robinstein, lat 31, włókniarz w Warszawy

Abraham Rubinstein, lat 29, kupiec z Warszawy

Adam Sieradzki, 44 lata, agent ubezpieczeniowy z Warszawy, i jego córka Miriam lat 13

Józef Sitkowski, lat 48, właściciel garbarni w Ostrowcu, i jego córka Halinka lat 21

Zeev Szyfris, lat 32, doktor fizyki, mieszkał w Warszawie

Adolf Tarnower, lat 48, inżynier, mieszkał na Królewskiej 29a w Warszawie

Izaak Waksman, lat 47, kupiec, i jego żona Nesia z d. Zynger, mieszkali na Granicznej 17 w Warszawie

Henryk Wołkowicz, przedsiębiorca, jego żona Maryla, lat 33, z d. Rajmic, i syn Ryszard lat 12, mieszkali na Koszykowej 70 w Warszawie

Lista Imion przeczytanych w Poniatowej 17 marca 2014 r.

Abram Berliński, lat 53, przemysłowiec z Łodzi

Szyja Abuszewicz, lat 33, szewc z Opola Lubelskiego

Rózia Erlich, lat 24, krawcowa ze Staszowa

Dwie siostry Aronzon ze Stopnicy : 22-letnia Hinda i 37-letnia Rywka, obie krawcowe

Bejla Ajbeszyc, lat 16 i Jezechiel Ajbeszyc, lat 17 – rodzeństwo z Warszawy; ich 12-letnia siostra Dwora i
ojciec Mendel zginęli w Treblince

Wolf Ajlfiszer , lat 58, kupiec ze Stopnicy, i jego żona Miriam, lat 56

Jakub Akawie, lat 48, kupiec z Warszawy, mieszkał na Długiej 27

Henia Becker z d. Prager, lat 20, córka Eliahu i Estery , mieszkała w Warszawie

Chaskiel Besser, lat 64, z miejscowości Kolumna, i jego dwie córki: Gitla lat 37 i Manela lat 28. Jego żona Małka Besser z d.Kuperberg, lat 57, i trzecia córka Nena lat 32, zginęły w Treblince

Abram Birenbaum, lat 57, krawiec z Góry Kalwarii

Izrael Braff, lat 29, robotnik z Otwocka

Efraim Cytryn, lat 35, kupiec z Warszawy

Szapsa Czerwiec, lat 30, elektryk z Warszawy

Rodzeństwo Eisenberg: Jerachmiel lat 33, przemysłowiec, Dawid lat 35, przemysłowiec, Szajndla, lat 30, psycholog, Laja, lat 28, studentka

Hersz Erlich, lat 37, aptekarz z Otwocka

Jankiel Erlichman, lat 39, i jego brat Menasze, lat 33, obaj byli kupcami w Niedrzwicy

Józef Fajgenboim, lat 43, szewc z Bełżyc, i jego syn Jojne, lat 19

Hersz Gewandsznajder, lat 61, rzeźnik z Opola Lubelskiego

Hersz Gutensztein, lat 43, prowadził hurtową sprzedaż sody na Chłodnej 20 w Warszawie, i jego syn Mosze, lat 23

Dawid Himelsztaub, lat 50, żonaty z Perel z d. Birnbaum, był współwłaścicielem składu skór „Himelsztaub i Birnabum” na Zielnej 27 w Warszawie

Dawid Jasinowski, lat 31, księgowy z Łodzi

Lea Judkiewicz, 33 lata, krawcowa z Opola Lubelskiego

Gabriel Kupiec, lat 18, robotnik z Warszawy

Rywka Lipszyc z d. Miodownik, lat 43, z Warszawy, i jej syn Mendel, student, lat 23

Chaim Majerkiewicz, lat 52, krawiec z Warszawy. Jego żona Fajga, lat 50, krawcowa, i dzieci: Jakov lat 29 (z żoną Ewą), Małka lat 25, urzędniczka, Jenta lat 17, Perla lat 11 - zostali zabici w Warszawie

Izaak Najman, lat 52, właściciel sklepu w Chmielniku, i jego córki: Tauba lat 26, Fajga lat 18, Rochele lat 12, uczennica

Ester Ostrowicz, lat 41, z Warszawy, i jej córki: Miriam lat 20, Chana lat 18

Hilary Pfeffer, lat 48, przemysłowiec z Warszawy (miał na Siennej 32 przedstawicielstwo wyrobów szamotowych), i jego żona Róża z d. Weichert, lat 43

Jakow Rakower, lat 60, właściciel fabryki skór w Warszawie na Franciszkańskiej 37, i jego córki: Stefa 28 lat, pianistka i Chawa, lat 29

Marek Rosenberg, lat 60, kupiec z Warszawy, i jego córka Halina lat 12

Simcha Rubinstein, lat 22, student z Warszawy

Hirsz Rzeczyński, lat 78, właściciel pracowni obuwia na Niskiej 10 w Warszawie, jego syn Mojsze, lat 32, urzędnik i synowa Marysia z d. Eizenberg, lat 26

Rachela Sznajderman, lat 63, z Bełżyc, i jej synowie: Mosze lat 32 i Don lat 27, obaj byli krawcami

Szmuel Szor, lat 54, właściciel hotelu w miejscowości Kolumna, i jego syn Lajb, lat 28, hydraulik

Noah Titelboim, lat 42, kupiec z Bełżyc

Michał Oberman, lat 42, agent fabryczny z Łodzi

Bolek Winbaum, lat 18, student z Częstochowy

Naftali Weinstock, lat 36, kupiec z Raciąża

Owadja Wizenberg, lat 55, krawiec z Opola Lubelskiego

Mordechaj Zajdler, lat 25, i jego żona Gitel, lat 24, małżeństwo z Łodzi

Abram Zymelman, technik, mieszkał na Grzybowskiej 6 w Warszawie, jego żona Zofia lat 48 i córki: Bronka lat 19, Halinka lat 12

Jakub Okuń, lat 55, urzędnik z Warszawy, i jego żona Bronisława, lat 46

Matylda Aronson, z d. Zylberszac, lat 59 i jej córki: Estera lat 35, Rywka lat 33, Gołda lat 30, mieszkały w Stołpnicy


Imiona przeczytane w Trawnikach 3.11.2014 r.

Perla Ajzenberg lat 67, z domu Fruchtgarten, córka Haskiela i Lei, mieszkała w z Warszawie

Leib Akselrad lat 43, syn Józefa i Szejny, miał wytwórnię parasoli i torebek damskich na ulicy Nalewki 15 w Warszawie, i jego brat Herszel lat 40, krawiec

Rosa Alexander lat 45, córka Ignacego i Karoliny, mieszkała w Hanowerze, zginęła w Trawnikach

Józef Amsterdamski 53 lata, fizyk, i jego żona Szulamit, lat 50, także fizyczka, mieszkali w Warszawie

Bracia Aszenberg z Izbicy Lubelskiej: Leib 33 lata, kupiec, z 31-letnią żoną Haną i 6-letnią córeczką Reizel; Hersz 31 lat, piekarz, z 29-letnią żona Temą; Izrael lat 16, uczeń

Pesa Bersztel lat 52, z d. Tau, córka Moszego i Rywki, mieszkała w Piaskach Luterskich, gdzie prowadziła sklep tekstylny, zginęła razem z i 15-letnią córką Rywką

Siostry Brockie z Warszawy: Fela lat 40, Rojza lat 37, Sara lat 28, Dorka lat 25

Szlomo Brodaty lat 43, miał aptekę na ul. Leszno 30 w Warszawie

Ella Cohen, lat 66, z domu Abramson, mieszkała w Berlinie

Mojsze Czerniak 57 lat, kupiec zbożowy z Koła, jego żona Andzia lat 55

Zoltan Deutsch lat 37, robotnik, pochodził z Węgier, mieszkał w Berlinie z żoną Luizą lat 33, i synami: 8-letnim Maxem, 5-letnim Leo i rocznym Uri; wszyscy zginęli w Trawnikach

Chaja Erlichman lat 54, z domu Akerman, i jej córka Jochwed lat 12, mieszkały w Warszawie

Gela Fiszman lat 46, z domu Zając, krawcowa, mieszkała w Warszawie

Estera Finkelsztajn lat 17, córka Chaima i Rywki z Warszawy

Zygfryd Freund lat 73, pochodził z Katowic, mieszkał w Berlinie, deportowany do Trawnik

Wolf Frydrych lat 22, syn Szmula i Pesi, kupiec z Żółkiewki

Jerzy Ginzburg lat 15, uczeń z Łodzi

Szalom Granatsztajn lat 63, kupiec z Lublina, i jego żona Rywka z domu Sanik, lat 62

Ita Hechtkopf lat 58, córka Chaima i Bejli, i jej córka Sara lat 35, mieszkały w Warszawie

Rózia Jerozolimska lat 60, mieszkała na ul. Elektoralnej w Warszawie, i jej dzieci: Perec lat 26, student, Fela lat 23, Ewa lat 20

Hena Kahan lat 45, z domu Filer, mieszkała w Warszawie na ulicy Grzybowskiej 6, i jej dzieci: Rózia lat 23, studentka, Chaim 27 lat, kupiec, z żoną Esterą lat 28 (buchalterką), Mosze lat 30, kupiec z żoną Sabiną lat 30 (instruktorką gimnastyki) i 8-letnim synkiem Józiem

Leon Kirschenbaum miał skład skór galanteryjnych na ul. Nalewki 38 w Warszawie, jego żona Sabina z domu Rozmaryn i ich syn Ryszard lat 15

Icchak Krotowski lat 32, prawnik z Kalisza, i jego żona Mala z d. Charna, lat 31, również prawniczka

Helena Kohnowa lat 34, wdowa, z synkiem Erykiem lat 11, z Liberca w Czechosłowacji

Chil Leichter lat 50, fizyk, mieszkał w Łodzi, jego żona Helena lat 45, i córka Joanna lat 19

Jerzy Lewinson lat 28, i jego żona Halina lat 27, mieszkali w Warszawie na Ceglanej 6

Lejbusz Oppenheim lat 39, kupiec z Warszawy, jego żona Regina lat 34, i córka Sara lat 13

Lejb Prajs lat 35, woźnica z Warszawy

Mosze Robinstein lat 31, włókniarz w Warszawy

Adam Sieradzki lat 44, agent ubezpieczeniowy z Warszawy, i jego córka Miriam lat 13

Józef Sitkowski lat 48, właściciel garbarni w Ostrowcu, i jego córka Halinka lat 21

Chaim Szulc lat 18, pochodził z Sierpca

Zeev Szyfris lat 32, doktor fizyki, mieszkał w Warszawie

Adolf Tarnower lat 48, inżynier, mieszkał na Królewskiej 29a w Warszawie

Natan Tejchman lat 61, właściciel wytwórni sztucznych kwiatów, mieszkał w Warszawie, zginął w Trawnikach, jego syn Mordechaj, lat 27, zginął w Warszawie

Imiona przeczytane na Majdanku 3 listopada 2014 r.

Matka Haliny Birenbaum, Pola Balin z domu Kijewska, lat 43, zginęła na Majdanku

Sewek Zajnderos, lat 15, przyjaciel Haliny z ostatniej zimy istnienia getta warszawskiego, z domu na Nowolipiu 30. Był to niezwykle inteligentny, oczytany chłopiec, pisał piękne wiersze, wieczny optymista. Halina widziała go jeszcze na rampie na Majdanku, gdy ich przywieźli po powstaniu w getcie około 7 maja 1943 r. Sewek był z rodzicami i dziadkiem. Jego ostatnie słowa wypowiedziane do Haliny słabiutkim głosikiem, brzmiały: nie bój się, oni tu zabierają do gazu tylko małe dzieci, my już jesteśmy duzi, możemy pracować jako gońce w obozie... Sewek okazał się nie wystarczająco duży...

Azriel Blumensztok, 46 lat, rzeźnik rytualny z Ostrowca, i jego brat Szmuel Blumensztok, lat 49, kupiec zbożowy z Ostrowca, z żoną Rywką i synami Szlomo lat 23 i Józefem lat 17

Izaak Ignacy Borkowski lat 55, chirurg ze Szpitala Żydowskiego w Warszawie, w getcie wykładał chirurgię w szkole dla pielęgniarek. Stawił się wraz z żoną Lubą na wezwanie Służby Porządkowej do wyjazdu w kwietniu 1943 roku. Na Majdanku pracował jako lekarz-więzień w rewirze pola IV

Becalel Bleiweiss, lat 67, kupiec z Końskowoli

Józef Flancman lat 52, chirurg ze Szpitala Żydowskiego w Warszawie, na Majdanku pracował jako lekarz w rewirze na polu III i IV gdzie współtworzył powstanie konspiracyjnej komórki PPR

Dr. Józef Eksztajn lat 47, prawnik ze Lwowa

Maryla Folmanowa z domu Orzeł, lat 32, pochodziła z Łodzi, w Warszawie pracowała jako pediatra w Szpitalu Bersohnów i Baumanów.

Jakub Cukier, lat 58, kupiec z Kazimierza Dolnego, i jego żona Szyfra lat 58, ich dzieci: Rywka lat 33, farmaceutka, Izrael lat 29, student, Mosze lat 20, uczeń

Maria Marder, młoda lekarka tuż po dyplomie, na Majdanek trafiła po selekcji w Treblince gdzie została jej matka wraz maleńkim synkiem dr Marder. Pracowała w rewirze kobiecym

Jakow Fajnzylber, lat 52, syn Awigdora i Towe, artysta malarz z Kołbieli, i jego dzieci: Sara lat 17, Izaak lat 16, Eliezer lat 13, Chana lat 6

Szejna Orlisowa lat 56, pochodziła z Grodna, była lekarzem domowym, została przywieziona na Majdanek z getta warszawskiego latem 1943 roku

Kopel Fajnberg, lat 33, syn Moszego i Heni, mechanik z Łachwy

Michał Fessler lat 44, kupiec z Bratysławy

Salomon Świeca, lat 29, chirurg, pracował w Szpitalu Żydowskim w Warszawie, a potem w szpitalu w getcie, prowadził wykłady z fizjologii dla pielęgniarek na kursie siostry Gołąb, wykładał też na tajnych kursach nauczania medycyny docenta Zweibauma. Stawił się na wezwanie Niemców do wyjazdu w kwietniu 1943 roku. Gdy trafił do obozu na Majdanek, popełnił samobójstwo zażywając weronal

Fajwel Fischler lat 61, kupiec z Rawy Ruskiej, jego żona Sara lat 56 i syn Elimelech lat 33, kupiec

Imiona przeczytane w Poniatowej 3.11.2014r.

W Poniatowej zginął Josef Balin z Warszawy. Balinowie mieli fabryczkę butów w Warszawie, w getcie mieli kiosk z papierosami. Przed wojną mieszkali na Nalewkach 45. Josef był bratem pierwszego męża matki Haliny Birenbaum

Zginęła tu też prawdopodobnie znajoma Haliny, Guta Chośćko z rodzicami. Guta była pielęgniarką w szpitalu żydowskim w getcie, ojciec jej Szlama, był felczerem, mieszkali na Miłej 27 w Warszawie

Rózia Erlich, lat 24, krawcowa ze Staszowa

Dwie siostry Aronzon ze Stopnicy : 22-letnia Hinda i 37-letnia Rywka, obie krawcowe

Bejla Ajbeszyc, lat 16 i Jezechiel Ajbeszyc, lat 17 – rodzeństwo z Warszawy; ich 12-letnia siostra Dwora i ojciec Mendel zginęli w Treblince

Chaskiel Besser, lat 64, z miejscowości Kolumna, i jego dwie córki: Gitla lat 37 i Manela lat 28. Jego żona Małka Besser z d.Kuperberg, lat 57, i trzecia córka Nena lat 32, zginęły w Treblince

Abram Birenbaum, lat 57, krawiec z Góry Kalwarii

Rodzeństwo Eisenberg: Jerachmiel lat 33, przemysłowiec, Dawid lat 35, przemysłowiec, Szajndla, lat 30, psycholog, Laja, lat 28, studentka

Hersz Erlich, lat 37, aptekarz z Otwocka

Józef Fajgenboim, lat 43, szewc z Bełżyc, i jego syn Jojne, lat 19

Hersz Gutensztein, lat 43, prowadził hurtową sprzedaż sody na Chłodnej 20 w Warszawie, i jego syn Mosze, lat 23

Dawid Himelsztaub, lat 50, żonaty z Perel z d. Birnbaum, był współwłaścicielem składu skór „Himelsztaub i Birnabum” na Zielnej 27 w Warszawie

Lea Judkiewicz, 33 lata, krawcowa z Opola Lubelskiego

Chaim Majerkiewicz, lat 52, krawiec z Warszawy. Jego żona Fajga, lat 50, krawcowa, i dzieci: Jakov lat 29 (z żoną Ewą), Małka lat 25, urzędniczka, Jenta lat 17, Perla lat 11 - zostali zabici w Warszawie

Izaak Najman, lat 52, właściciel sklepu w Chmielniku, i jego córki: Tauba lat 26, Fajga lat 18, Rochele lat 12, uczennica

Hilary Pfeffer, lat 48, przemysłowiec z Warszawy (miał na Siennej 32 przedstawicielstwo wyrobów szamotowych), i jego żona Róża z d. Weichert, lat 43

Jakow Rakower, lat 60, właściciel fabryki skór w Warszawie na Franciszkańskiej 37, i jego córki: Stefa 28 lat, pianistka i Chawa, lat 29

Marek Rosenberg, lat 60, kupiec z Warszawy, i jego córka Halina lat 12

Simcha Rubinstein, lat 22, student z Warszawy

Hirsz Rzeczyński, lat 78, właściciel pracowni obuwia na Niskiej 10 w Warszawie, jego syn Mojsze, lat 32, urzędnik i synowa Marysia z d. Eizenberg, lat 26

Rachela Sznajderman, lat 63, z Bełżyc, i jej synowie: Mosze lat 32 i Don lat 27, obaj byli krawcami

Bolek Winbaum, lat 18, student z Częstochowy


Imiona przeczytane w Chełmnie nad Nerem 21 marca 2015

Jakub Borensztajn lat 43, piekarz z Kutna, jego żona Cwetla z d. Grynbaum, lat 45 i dzieci: Estera lat 18, Majer lat 14, bliźniacy Aron i Chaim lat 11

Fajwisz Bierzwiński, właściciel księgarni w Kole, jego żona Żenia i syn Salomon, który był sprzedawcą

Hersz (Cwi) Bicz, krawiec z Sieradza, jego żona Estera z d. Chałupska i dzieci: Frumeta lat 21 uczennica, Liba lat 19

Rodzeństwo Bełchatowskich z Bełchatowa: Makul lat 11, Lejb lat 10, Dawid lat 6 i Cywia lat 6

Icek Bark lat 32, z Krośniewic, syn Eliasza i Chai, i jego brat Abram lat 36

Mendel Abramowicz lat 52, kupiec z Wielunia i jego syn Cadok lat 11

Matylda Aberstein lat 43, z Łodzi, z dziećmi: Sarą lat 16, Chaną lat 13, Izaakiem lat 8

Pesach Bloch lat 46, krawiec z Kalisza, i jego żona Rywka z d. Grunwald lat 42

Mendel Icek Arunowicz lat 8 i jego brat Aba lat 6

Menachem Berkowicz lat 73, kupiec z Turka, jego żona Estera z d. Bykowska lat 69, i ich dzieci: Elimelech lat 47, Heinda lat 30

Mosze Baczyński lat 29, syn Lejbisza i Lei, mieszkał w Łodzi

Chaim Abramowicz lat 18 i jego siostra Eidel lat 14, mieszkali w Wieluniu

Dina Bekenbaum lat 62, córka Jojne i Małki, mieszkała w Krośniewicach

Jacheta Ciechanowska lat 2, z Bełchatowa

Dawid Bulwar lat 45, jego żona Brucha z d. Dunkelman, i dzieci: Sara lat 20, Henia lat 18, Chaim lat 17, Meir lat 14, Machla lat 12, Mosze lat 7 - mieszkali na Żydowskiej 17 w Łodzi

Majer Fogel lat 33, krawiec z Sepólna, syn Szlomo i Chai

Estera Cytrymbaum lat 46, z d. Szasi, mieszkała w Krośniewicach

Hudes Fogel z d. Wiśniewski lat 52, mieszkała w Turku, zginęła w Chełmnie z dziećmi: Ickiem lat 23, Henią lat 22 (po mężu Apt); syn Leib lat 24 zginął w 1939 jako polski żołnierz

Cyrla Cyndler lat 9, mieszkała w Bełchatowie

Dawid Frydman lat 35, kupiec zbożowy z Sępólna, jego dzieci: Menachem lat 5, Gołda lat 7

Rajzla Grynbaum lat 48, mieszkała w Kutnie, zginęła w Chełmnie wraz z dziećmi: 25-letnią Itą, 22-letnią Cwetlą, 19-letnim Gerszonem, 15-letnim Mojsze i 12-letnim Henochem

Izrael Grynbaum lat 38, piekarz z Kutna, i jego córki: Chana lat 9, Sura lat 7

Siostry Goldsztajn z Zelowa: Estera lat 30 i Chaja lat 17, córki Moszego i Sary

Helena Frajlich lat 55, córka Izaaka i Mirly, modystka, mieszkała na ul. Piramowicza w Łodzi

Rywka Gdańska lat 48, z d. Kleinbaum, córka Mordechaja i Mindli, mieszkała w Łodzi

Mariem Hansenberg lat 60, i jej córka Jochewed lat 28, mieszkały w Kutnie

Abram Grojnowski, fotograf z Radziejowa

Tuna Froimowicz lat 61, wdowa po Efraimie i jej córki: Rojza lat 31, Lea Fogiel z d. Froimowicz, lat 27 z mężem Izraelem lat 27, tkaczem, wszyscy mieszkali w Ozorkowie

Aron Gurker lat 4, syn Chany Lewkowicz, mieszkał w Iłowie

Szmuel Głębocki lat 58, syn Jankiela i Ester, przedsiębiorca z Łodzi

Hersz Hect lat 35, kupiec ze Zduńskiej Woli, jego żona Szejna lat 31 z d. Bode i dzieci: 5-letni Mosze, 3-letnia Małkai roczna Fajgele

Wolf Grynbaum lat 48, syn Moszka i Cwetli, piekarz z Piątek, miał pięcioro dzieci

Szlomo Fogiel lat 61,syn Zeewa i Tauby, tkacz z Ozorkowa

Cywia Jakubowicz lat 25, córka Chaima i Tauby, sprzedawczyni z Łodzi

Mosze Hudes lat 78, kupiec ze Zduńskiej Woli, jego syn Ajzyk, lat 29, także kupiec, i synowa Chaja Hudes, lat 31

Icek Kowalski lat 4, syn Abrama i Maszy, mieszkał w Łodzi

Małka Janisewicz lat 40, córka Efraima i Ester, wdowa po Jakowie, była furmanem i mieszkała w Jeżowie

Hersz Judkiewicz 58 lat, stolarz z Łodzi wraz z dziećmi: Dobrą lat 16 , Jehudą lat 17, Israelem lat 18 umarli w łódzkim getcie, a jego żona Lipcia lat 50 i najmłodszy syn Reuwen lat 11 zginęli w Chełmnie

Abram Hiller lat 20 i Rózia Hiller lat 25, mieszkali w Kutnie

Mosze Kane lat 42, krawiec z Włocławka, jego żona Chana z d. Rybińska lat 40 i dzieci: Sara lat 18, Estera lat 12, Icek lat 10

Gitel Kornblum z d. Lewińska, córka Jakuba i Ewy, mieszkała w Łodzi; wraz z dziećmi Sarą i Mosze zginęła w Chełmnie; mąż Sary, Chaskiel, zginął w łódzkim getcie

Klara Korkus lat 47 i jej syn Emil lat 25 mieszkali w Wiedniu, zginęli w Chełmnie

Szlama Holeckoner lat 8, mieszkał w Bełchatowie

Bernard Kohn lat 64, urzędnik z Wiednia, i jego żona Jadwiga, lat 58

Idka Kowalska lat 2,5, i 1,5-roczny Symcha, dzieci Abrama i Maszy Kowalskich z Włocławka

Chaim Jamnik lat 3 i jego siostra Cipora lat 6, dzieci Reuwena i Szulamit, mieszkali w Sępólnie

Idel Jakubowicz lat 71 i jego żona Gitl lat 68, z d. Dobreszycka, mieszkali w Bełchatowie

Szymon Lajzerowicz lat 38, syn Eliezera i Nechy, kupiec z Łodzi, i jego dzieci: Icek lat 18, Chaja lat 18, Loba lat 12

Fajwel Kuczyński lat 55 i jego żona Chaja z d. Minz, lat 53, właściciele sklepu warzywnego, mieszkali na Łęczyckiej w Dąbiu, wraz z dziećmi: Rachelą lat 31, Surą lat 25, Rutą lat 17, zginęli w Chełmnie; synowie 27-letni Szlomo i 23-letni Mordechaj zginęli w Niemczech w obozie

Wolf Lewin lat 71, kupiec z Koła, i jego żona Estera z d. Fogel, lat 71 zostali zabici w Chełmnie; synowie Gerszon lat 29 i Chaim lat 25 zginęli w Treblince, córka Pola lat 30 i syn Aron lat 35 - na Majdanku

Sura Lajb lat 20, córka Icka i Frajdli, krawcowa z Bełchatowa

Szalom Kujawski lat 56, rolnik z Krośniewic, i jego żona Miriam lat 55 z d. Strykowska zginęli w Chełmnie, ich córka Sara lat 30, po mężu Dzieciarska, zginęła w krośniewickim getcie

Rachela Rozenkranz lat 55 z d. Strykowska, córka Eliahu i Luby, sprzedawczyni, mieszkała w Krośniewicach

Ita Lewi z d. Lewinson, lat 58, miała sklep tekstylny, mieszkała w Łodzi

Gołda Machtinger lat 80, z d. Luft, córka Chaima i Fejgi, mieszkała w Chęcinach

Helenka Kupferberg lat 19, córka Maxa i Natalii, mieszkali w Essen, a w czasie wojny w Zbąszyniu, zginęła w Chełmnie


17 stycznia każdego roku Kosciół katolicki obchodzi Dzień Judaizmu. Jest to szczególny czas wspólnotowej refleksji i modlitwy, która winna pomagać katolikom w odkrywaniu judaistycznych korzeni chrześcijaństwa, w pogłębianiu świadomości tego, że religia żydowska nie jest wobec naszej religii "rzeczywistością zewnętrzną, lecz czymś wewnętrznym", oraz że nasz "stosunek do niej jest inny aniżeli do jakiejkolwiek innej religii" (Jan Paweł II); że można mówić o ścisłym pokrewieństwie obu religii, a wyznawców judaizmu nazywać "starszymi braćmi w wierze".

17 stycznia 2013 roku, w trakcie obchodów XVI Dnia Judaizmu w Warszawie, w kościele Środowisk Twórczych pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Brata Alberta przy Placu Teatralnym, czytaliśmy Imiona w trakcie modlitwy powszechnej:

Módlmy się za Żydów, dawnych mieszkańców tej dzielnicy: za rabina Majera Warszawiaka mieszkającego na Bonifraterskiej 4; za buchaltera Mendla Miodownika, jego żonę Leę i ich siostrzenicę, przedszkolankę Itę Dimant z Franciszkańskiej 10; za dentystę Moryca Włodawskiego z Franciszkańskiej 12; za furmana Pelkę Rozenbluma z Franciszkańskiej 11; za rzeźbiarza Abrahama Ostrzegę z Senatorskiej 36; za handlarkę Ryfkę Kizelsztejn i jej męża Abrama z Franciszkańskiej 18; za księgarza Szmuela Goldfarba mieszkającego na rogu Franciszkańskiej i Nowiniarskiej; za uczennicę Marię Plech z Freta 25; za krawca Dawida Brzozę i szewca Kopela Szyfmana ze Świętojerskiej 28. Panie przyjmij ich życie z całym jego bogactwem miłości i cierpienia.

16 stycznia 2014 roku, w trakcie obchodów XVII Dnia Judaizmu w Warszawie, w kościele Środowisk Twórczych pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Brata Alberta przy Placu Teatralnym, czytaliśmy Imiona w trakcie modlitwy powszechnej:

Módlmy się za Żydów, dawnych mieszkańców tej dzielnicy:

za Pereca Szapiro, który przed wojną miał sklep z materiałami piśmiennymi, a w getcie mieszkał na Żelaznej 75, i tam wraz żoną Chają zmarł z wycieńczenia; i za jego dzieci: 5-letnią Taubę, 3-letniego Mendla, który spuchnięty z głodu wołał: chleba, chleba!, i za 17-letnią Esterę, która dobrowolnie pojechała do Treblinki, bo nie miała co jeść;

Módlmy się też za rodzinę stolarza Józefa Lejzora Kuczera z Placu Muranowskiego 10 m 23 i jego siedmioro dzieci: za synów Borucha i Szaję, zagazowanych w Treblince z żonami i dziećmi Borucha - Abramkiem i Dobrą; za Izaaka i Chaima, zabitych po odkryciu bunkra, w którym cała rodzina ukrywała się po upadku powstania; za samego Józefa, jego żonę Cyrlę i córkę Perlę, którzy zginęli w kanałach przechodząc na aryjską stronę, za najmłodszego, 14-letniego Jehudę, który umarł po wyjściu z kanałów, za Rubena zakatowanego na gestapo, wydanego przez syna tego, który go ratował,

i módlmy się za Krystynę, córkę Józefa, która przeżyła wojnę.

Panie przyjmij ich życie z całym jego bogactwem miłości i cierpienia.

18 stycznia 2015 roku, w trakcie obchodów XVIII Dnia Judaizmu w Warszawie, w kościele Środowisk Twórczych pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Brata Alberta przy Placu Teatralnym, czytaliśmy Imiona w trakcie modlitwy powszechnej:

Módlmy się za wszystkich Żydów mieszkających niegdyś w Warszawie, będących naszymi współmieszkańcami. W szczególności za rodzinę Milejkowskich: za Abrahama Milejkowskiego, 60-letniego lekarza internistę, który mieszkał na Senatorskiej 36 (w getcie na Nalewkach 28) i za jego o dwa lata młodszego brata Izraela Milejkowskiego, również lekarza, dermatologa, który mieszkał na ul. Orlej 6. Przed wojną Izrael był znanym lekarzem, kierownikiem oddziału w szpitalu żydowskim na Czystem. W getcie przewodniczył Urzędowi Zdrowia. Współtworzył tajne kursy medyczne, inicjował badania naukowe. 8 stycznia 1943 r. znalazł się z wieloma innymi lekarzami na Umszlagplatzu, gdzie wygłosił przemówienie do spędzonych tam Żydów, by szli na śmierć dumnie, z podniesionymi głowami. On sam ze swoimi bliskimi postanowili nie wchodzić do wagonów. Mieli ze sobą zastrzyki morfiny. Jedna z lekarek wstrzyknęła doktorowi silną dawkę. Zmarł na miejscu.
Módlmy się też za ich siostrę Fanię Milejkowską, lat 52, która była doktorem filozofii. Zginęła w roku 1942, najprawdopodobniej w Treblince.

17 stycznia 2016 roku, w trakcie obchodów XIX Dnia Judaizmu w Warszawie, w kościele Środowisk Twórczych pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Brata Alberta przy Placu Teatralnym, czytaliśmy Imiona w trakcie modlitwy powszechnej:
Módlmy się szczególnie rodziny trzech braci Chanarinów; Józef Chanarin był lekarzem rentgenologiem, jego żona Maritza prowadziła gabinet kosmetyczny. Przed wojną mieszkali na ul. Chmielnej 26. Mieli syna Józefa i córeczkę Simonę, której urodę i długie czarne kręcone loki do dziś pamiętają przyjaciółki. Zgłosili się do Hotelu Polskiego i zginęli rozstrzelani na Pawiaku w czerwcu 43. Brat Józefa, Samuel, mieszkał przed wojną w Paryżu. Został stamtąd wysłany do Auchwitz, gdzie zginął w kwietniu 42 roku. Trzeci z braci, Bronisław, był lekarzem, mieszkał w Warszawie z żoną Tamarą, pielęgniarką, i córeczką Lusią - zginęli w roku 43.


Jedwabne - Radziłów - Wąsosz - Szczuczyn


Wielokrotnie czytaliśmy już Imiona w tych miejscowościach.

Relacje fotograficzne:

Jedwabne 10 lipca 2013

https://plus.google.com/photos/1100363075782405810...

Radziłów, Wąsosz, Szczuczyn

https://picasaweb.google.com/110036307578240581096...


Lista Imion czytanych w Jedwabnem

Mieszkańcy ulicy Przytulskiej:

Jankiel Piekarski, lat 60, bednarz, z żoną Gołdą z d. Czapnicką, lat 48 i córkami: Pesą lat 26 i Chają Sarą lat 29, i jej mężem Nachumem Bursztejnem oraz malutkim Zeligiem

Chaja Sara Wasersztajn, krawcowa, z 12-letnim synem Saulem

Icchak Grądowski, stolarz, z żoną i dzieckiem

Zundel Sosnowski, lat 49, z żoną Czizi lat 47 i 6-letnim synkiem, oraz córką z pierwszego małżeństwa, Sarą Szwarc i jej 6-letnim synkiem Manelem.

Mejer Grądowski, lat 51, stolarz, z żoną Kejlą, lat 49, córką Chaną, lat 27 i jej mężem Awigdorem Fiszkowskim, także stolarzem

Alter Icchak Marchewko, bednarz, z żoną Itą

Daniel Szklarkiewicz, lat 37, krawiec, z żoną Miriam, lat 35, i córką Leą

Mosze Kamionowicz, lat 38, krawiec, z żoną i trójką dzieci (w tym Joną lat 17)

Abraham Szmuel Binsztejn, lat 78, krawiec, z żoną Nechamą, z d. Tyszkowską, lat 72

Baśka Binsztejn, lat 19, jej dwuletni synek Mordechaj i jej siostra Chaja Kubrzańska z niemowlęciem

Stolarz Czapnicki z żoną Mirjam Leą

Josel Cynowicz, lat 68, sadownik, młynarz, z żoną Sarą Rojzą, lat 67 i niemą córką Elke

Abraham Zambrowski, kowal, lat 59, z żoną Szajną lat 58, i dziećmi – Mosze, lat 30, studentem jesziwy, rzezakiem i jego żoną Felą lat 18

Beniamin Gorfinkiel, właściciel sklepu spożywczego, krawiec, z dwójką dzieci

Szolem Atłasowicz, lat 65, uczony w Piśmie, z żoną Joszpą Chają z d. Ploch, lat 63, z dziećmi: córką Pesą, lat 31, krawcową i jej mężem Zerachem, stolarzem; z synem Nachumem, piekarzem, jego żoną Małką i córeczką; i z Icchakiem, lat 29, stolarzem, jego żoną Sarą z d. Kronenberg lat 25, i kilkutygodniową córeczką Raszką

Eljahu Pecynowicz, lat 61, z żoną Jentą Rywką, lat 57, i dziećmi: Josefem, lat 38 z żoną Chają i dwójką dzieci; Moszem lat 23, Sarą; Icchakiem lat 12

Mosze Dawid Pecynowicz, lat 55, i dzieci: Izaak Eliezer, lat 18, Josef Lejb lat 17, Beniamin, Dewora, Brajna Rywka lat 10, Chaja lat 9, Lejzor

Azriel Zelik Makowski, krawiec, z żoną Sarą z d. Selerczyk, i ich syn Mosze, lat 39, szewc, z żoną Chają lat 36 i trójką dzieci: Icchakiem lat 15, Eljahu lat 13 i 19-letnią córką Rachelą

Mieszkańcy ulicy Szkolnej:

Brzozowski, handlarz końmi, z żoną Perecz i córkami Betką i Chają

Abraham Aaron Danowski, lat 68, nauczyciel chederu, jego córka Chana z mężem Garbarskim i córką Jospą

Mejta Grądowska, lat 60, krawcowa

Przy Starym Rynku mieszkali:

Icchak Jedwabiński, fryzjer, lat 50, jego żona Itke, lat 48, i dzieci: Abraham Josef z żoną Rywką i córką Chają Leą; Ruwen, lat 20

Josel Atłasowicz, lat 53, rzeźnik i handlarz bydłem, z żoną Hindą, lat 43 i czwórką dzieci

Mosze Chaim Chilewski, lat 52, krawiec, z żoną i synami (jeden z nich to 25-letni Eli)

Perec Frumowski, lat 36, kupiec, i jego żona Estera z d.Nadolny, lat 34

Josel Kubrzański, lat 58, szewc, z żoną Brachą, lat 41, która prowadzi sklep spożywczy, i ich dzieci: kilkunastoletnia Gitel, 12-letni Nachum

Mosze Rubinsztejn, piekarz, właściciel domu i piekarni

Mieszkańcy ulicy Łomżyńskiej:

Chawa Alenberg, lat 61, prowadzi sklep spożywczy, mieszka z dziećmi: Jospą, lat 31, jej mężem Szmuelem Kawiorem, lat 35, kupcem i piątką ich dzieci; Cwi Elchanannem, lat 33, kupcem; Herszelem, lat 29, studentem jesziwy, z żoną Rywką, lat 26; Bejlą, lat ponad 30, z mężem Icchakiem Mielnickim, kupcem tekstylnym, oraz piątką dzieci, z których najmłodsze, Jospa, ma 9 lat; Herszelem, lat 22, i jego żoną Rywką

Chana Jenta Wasersztajn, lat 53, wdowa po kupcu Moszem Wasersztajnie, i jej syn Szlomo, lat 15

Icchak Adamski, lat 78, nauczyciel Talmudu, z żoną Chaną Bejlą, lat 61, z córką Leą, lat 33 i jej mężem Rozenem, lat 36, księgowym, i dwójką ich dzieci

Kadysz Alter, lat 56, zarządca synagogi, z żoną Cywią z d. Wasersztejn, lat 54 i piątką dzieci, w tym Estera Gitel, lat 37, z mężem Jehoszuą Izraelem, lat ok. 40, krawcem, i trzema córkami: Libą lat 9, Szajną lat 7, Mirą lat 5

Awigdor Białostocki, lat 76, rabin Jedwabnego, jego córka Ida, lat 45, po mężu Pianka, nauczycielka, z dziećmi Danielem lat 6 i Wolfem lat 8

Jakow Dawid Zieleniec, lat 59, kowal, z żoną Rachel Leą z d. Zylbersztejn, lat 52, i dziećmi: Abrahamem lat 31, który wraz z żoną Rachelą lat 29 prowadzi sklep ze słodyczami, ich dziećmi Chaimem lat 6 i Sarą lat 5; Esterą, lat 28 po mężu Słomka z rocznym synkiem Arie; Malą, lat 17

Abraham Zabiela, lat 55, kołodziej, z żoną Miriam Rywką z d. Piekarską, lat 55 i córkami Fajgą, lat 25, Cyną, lat 23

Aba Damski, lat 54, krawiec, z synami Dawidem, 30 lat, krawcem i Icchakkiem, 18 lat, także krawcem

Abraham Kruk, lat 71, aptekarz, z żoną Gitel i synem, z córkami: Chaną, po meżu Damską, Deborą po mężu Chilewską, Rywką po mężu Kuberską, jej synem Ickiem

Mosze Cukierbaum, lat 49, właściciel sklepu aptecznego, z żoną i dziećmi

Nachum Rzeczko, lat 36,właściciel sklepu żelaznego, z żoną Fajgą Leą z d. Kacew

Chaim Josel Prawda, lat 41, właściciel sklepu spożywczego, farbiarni i kaszarni, z żoną Fajgą Leą z d. Sztabińską, lat 41 i dziećmi Zeewem lat 12, Dowem lat 10

Szlomo Bajkowski, powroźnik, wdowiec, i jego dzieci: Chana Fajga, lat 32, prowadzi sklep, z mężem Izaakiem i dziećmi; Dunia lat 29, Debora Chaja lat 28, Mordechaj, lat 27, uczeń jesziwy, Szlomo, uczeń jesziwy.

Mieszkańcy Nowego Rynku:

Jakow Kac, lat 44, rymarz, z żoną Chają Mirką i synem Mordechajem Wolfem

Hirsz Sztern, lat 40, właściciel piwiarni, z żoną Chaną z d. Gutman lat 39, i czworgiem dzieci

Mosze Kosacki, lat 44, rzeźnik, z żoną lat 40

Abraham Icchak Kosacki, lat 50, również rzeźnik, z żoną Małką lat 48 i ich dzieci: Chaim lat 29, i Etka, lat 27

Abram Marchewko z żoną, córką i zięciem rymarzem

Eli Krawiecki, lat 36, kamasznik, z żoną

Abram Aaron Ibram, lat 53, kupiec, z żoną i dziećmi: Judytą, lat około 25, Latke, lat 21, sprzedawczynią, Jehudis, lat 20, uczennicą gimnazjum

Miriam Isman, lat 73, wdowa po Szmulu Ismanie, piekarzu, z trójką dorosłych dzieci i ich rodzinami: Alterem Beniaminem, lat 46, stolarzem, z żoną Blumą, lat 41 i ich dziećmi - Chają Sarą lat 17, Jehudą lat 14, Szmulem lat 8; Zeldą, lat 31, z mężem Akibą Bieniawskim i synami: Szmulem lat 9, Jehudą lat 5; z synem Pinchasem

Szmul Chaim Bursztejn, lat 75, handlarz nieruchomości, mieszka z córką Mirjam, synami Szlomą, Owadią i Josefe lat 42, z jego żoną i dziećmi

Meir Jezajasz Lewin z żoną Fejga lat ok. 30 i dwójką dzieci z poprzedniego małżeństwa: Jospą lat 21 i Josefem lat 15

Chana Kanowicz prowadzi sklep pasmanteryjny, z mężem, dwoma synami i córką

Alter Kraimski, lat 45, szewc, z żoną Szejną z d. Marchewko, lat 44, i z trzema córkami Sarą lat 13, Mirjam lat 11, Rudą lat 9

Hersz Goldberg, właściciel ziemi, z żoną Sarą z d. Kruk, i synem

Chaim Goldberg z żoną i synem, jego żoną i dwoma córkami Winczełe i Diną lat 5

Meir Nożyk, właściciel jatki, z żoną i synem Mosze, który ma żonę i dzieci

Icchak Marchewko z żoną Etą i synem Towia Marchewko, bednarz, jego żona Rachel z d. Gronowicz, ich dzieci: Lejb lat 20, student jesziwy, Miriam, sprzedawczyni, Jakow lat 13, Szejna lat 12, Daniel lat 11

Na ulicy Poświętnej mieszkali:

Zalman Jonasz Lewinowicz, lat 56, kapelusznik, jego żona Elka, syn Socher z żoną i dwójką dzieci, syn Szmulek

Mieszkańcy ulicy Dwornej:

Michał Kuropatwa, lat 55, woźnica - woził ludzi wozem, potem autem między Łomżą a Jedwabnem; z żoną Chają, lat 44, i dziećmi: Szoszaną lat 23, Pinchasem lat 21, Sarą lat 19, Arie lat 17, Pesią lat 16

Israel Kuropatwa, lat 39 z żoną Tową, córkami Fejgą 3 lata, Nechą 5 lat, Gitel 7 lat

Izrael Mendel Wajnsztejn, lat 61, kowal i kupiec, z żoną Złatą z d. Brzozowską, lat 63

Zelik Zdrojewicz, właściciel młyna parowego, lat 64, z żoną Perlą z d. Lew, lat 51, ich dorosłe dzieci z rodzinami

Mojsze Fiszman, właściciel tartaku, z żoną Eidel, i dziećmi: Hadassą i Tobchem

Mieszkańcy ul. Przestrzelskiej:

Jakow Markus, lat 44, kupiec zbożowy, z żoną Cywią z d. Zajdensztat i dziećmi: Chaimem Dowem lat 12, Nechamą lat 8

Cwi Markowicz, lat 57, handlarz zbożem

Icchak Berlin z żoną Cejrą z d. Stryjakowską i ich córki: Lea lat 17, Sara lat 15

Ajzyk (Izaak) Sroszko, szewc, z żoną Neszką z d. Marchewko i dziećmi: Małką Leą lat 18, Jakubem lat 16, Jehudit lat 13

Jehuda Zimny, lat 61, właściciel sklepu żelaznego, z żoną Chaną lat 56, i ich synowie z rodzinami: Dov, lat 39, kupiec, z żoną; Baruch Zeew lat 35, z żoną Chaną i czwórką dzieci; Chaim lat 32, stolarz, z żoną i dziećmi; Wolf z rodziną

Jezechiel Zimny, stolarz, lat 55 z żoną Tową z d. Jakubowicz , lat 50, i trójką dzieci: Tamarą lat 22, Giteł lat 19, Icchakiem lat 16

Icchak Bursztejn, piekarz, z żoną Maszą i trójką dzieci: Wadi lat 25, Mirka lat 21, Szlomo lat 17

Abraham Zajdensztat, kupiec zbożówy, jego żona Tema lat 55, i dzieci: Towia, lat ok. 32, z żoną i dziećmi; Mordechaj, lat 37, kupiec, z żoną Małką, z d. Nornberg lat 36 i córką Nechamą lat 9

Mendel Nornberg, lat 55, rabin, rzezak, z żoną Szejną, 53 lata, synem Izraelem, lat 30, i córkami Fajgą i Perlą

Juda Erdensztejn, piekarz, z żoną i dwójką dzieci

Mark Fajbel Drejarski, stolarz, z żoną Sorą i dziećmi

Jakow Blumert, lat 31, handlarz naftą, z żoną Rachel, lat 31, i córką Leą lat 5

Aszer Krzywonos, lat 49, kołodziej, stolarz, z żoną Fajgą z d. Wierzba, lat 49, krawcową, i dziećmi: Miriam lat 15, Jakowem, lat 15, uczniem

Alter Rotbul, lat 60, uczony w Talmudzie, handlujący zbożem, z żoną Kejlą lat 57

Fajga Grądowska, żona Izraela, stolarza, lat 43, z synami: Abramem Aronem, lat 23, Reuwenem lat 20, Emanuelem lat 18

Abraham Gronowicz, właściciel sklepiku ze słodyczami, z żoną Bejlą, lat 49, i dzieci: Sara lat 30, Rywka lat 20, Estera lat 17, syn lat 9

Berl Gronowicz, lat 36, pracownik młyna, z żoną Rywką i synem Chaimem lat 13

Szmuel Wajnsztejn, kowal, lat 55, z żoną Pesią z d. Wajnberg, lat 40, i ich dzieci: Jezechiel lat 17, kowal, Mosze lat 16, Jakow lat 14, Nechama lat 12, Lea lat 7

Gutman Bromsztejn, 51 lat, sprzedawca śledzi i malarz pokojowy, z żoną Rejzel, lat 42 i dziećmi: Lejbem, lat 22, malarzem pokojowym, Gołdą lat 16, Chaimem lat 14, Szlomo, lat 11

Baruch Becalel Stryjakowski, lat 70, kołodziej i cieśla, z żoną Kejlą, lat 68, i ich dorosłe dzieci:

Szabtaj (Szepsel) , lat 48, prowadzi sklep bławatny, z żoną Sarą Libą lat 46

Daniel, lat 46, handlarz zbożem, z żoną Fajgą Itą (z d. Białostocką) lat 45, i ich synowie: 17-letni Mejer, 15-letni Arie Lejb

Dawid, lat 36, stolarz, z żoną Rachel z d. Bromsztejn, lat 30, i ich dzieci: Awiwa lat 5, Liba lat 4

Mendel, stolarz, 32, z żoną i dzieckiem

Chaja Dina lat 25, Cejra, Hinda, Lea

Alter Stryjakowski z żoną Małką, i synem Meirem Fajwiszem

Judka Serwetarz, rzeźnik, z żoną Etką, trzema córkami i synem Paupielem


Lista Imion czytanych w Radziłowie

Michael Esterson, lat 58, kupiec, mąż Chai z d. Ickowicz; mieszkali przy Rynku

Izaak Esterson i jego żona Chana, i ich dzieci: Aleksander lat 41, Bejla lat 38, Szejna lat 37, Rachel lat 36

Sara Finkelsztejn (z d. Jankielewska), młynarzowa, i jej dzieci: Szabsa, lat 35, młynarz, i Matylda Czerwińska z dwoma synkami: Icchakiem i Hewelem

Mosze Finkelsztajn, 50 lat, jego żona Liba i dzieci: David, 17 lat, i Dvora

Avizer (Azar) Finkelsztajn, 35 lat, jego żona Neski i ich synek

Mosze Dorogoj, szewc, lat 66, jego żona Szejna z d. Kuberska, lat 48, i ich dzieci: Akiwa, lat 17, Zipora lat 16, Szyma zwana Dorą, lat 14, Fiszel lat 10; mieszkali na Nadstawnej

Pesza Gutsztejn z d. Zimnowicz, 71 lat, wdowa po Izraelu, prowadziła na Łomżyńskiej sklep z materiałami, i jej syn Efraim

Jankiel Gutsztejn, syn Peszy i Izraela, lat 40, jego żona Jochwed i ich dzieci: Efraim 14 lat, Menachem 12 lat, Izrael 10 lat, Izaak 8 lat Rywka 8 lat

Jakub Zimnowicz, lat 35, kupiec artykułami kolonialnymi, jego żona Sara z d. Gutsztejn, lat 35, i córka Szulamit, 8 lat

Jankiel Meyer Sztabiński, jego żona Miriam Fejga z d. Czerwińska; mieszkali na Karwowskiej

Chaim Eli Sztabiński, właściciel sklepu kolonialnego, jego żona Sara z d. Konopka, i dzieci Akiva i Rivi

Mordechaj Sztabiński, kupiec, lat 60, i jego żona Rajzel

Wolf Szlapak, lat 40, właściciel sklepu żelaznego przy Rynku, jeden z najbogatszych mieszkańców, jego żona Elka i dzieci: Abraham, lat 18, Leizer, lat 7 i Miriam

Szmul Gryngras, lat 45, rzeźnik, żona Rejza z d. Bursztyn, syn Chaim lat 10, córki Chaja lat 18 i Lea

Jakub Gryngras, syn Dawida i Chai, kupiec, lat 36, jego żona Etka z d. Kornicka, dzieci: Sara, lat 11, Abraham, lat 6

Zelda Gryngras i jej dzieci: Sara lat 22 ,Eliezer, lat 18

Baruch (Leib) Gryngras, lat 60, rzeźnik, jego żona Miriam i dzieci: Fejga lat 18, Rachel lat 18, Meir, Slova, Pinchas

Mosze Bursztyn, lat 52, nauczyciel hebrajskiego, jego syn Mordechaj, lat 23, córka Raszka, lat 19

Rabin Jehoszua Zelig Gelgor, lat 61, i jego żona Etel, mieszkali przy Rynku, żyli z wyrobu drożdży

Rywka Grajewska, córka rabina Gelgora, i jej dzieci: Pinkas, Fejgele, Libenke

Tuwia Ebensztejn, syn Józefa i Sary, lat 58, kupiec, jego żona Tojba z d. Lubcińska, lat 48, ich córka Miriam, lat 16

Mosze Szwarcberg, syn Szmula i Bili, lat 65, kowal, jego żona Cirel i dzieci: Alta lat 18 i Sara

Dawid Szwarcberg, jego żona Elti, synowie Faiwel, Mosze, Berl, Abraham

Mosze Zandler, lat 60, kupiec artykułami kolonialnymi, i jego żona Rachela, lat 60

Jankiel Rozenbaum, syn Zundela i Alte, kupiec zbożem, lat 30, jego siostry: Brajna, lat 28, Irena, lat 26, krawcowa, i Szejna, lat 22; mieszkali przy Rynku

Joel Sawicki, rzeźnik, jego żona Estera Rywka z d. Bursztyn, i ich córki: Róża, Pesia, Rachela; mieszkali na ul. Gęsiej

Gutman Sawicki, właściciel taniej jatki na Kościelnej, jego żona Chana Itka z d. Chunowicz, i dwoje dzieci

Józef Fajkowski, lat 42, właściciel wytwórni wody sodowej, żona Sara z d. Finkelsztajn, i dzieci Lejb lat 11, Dawid lat 7, Rywka lat 4

Szaja Baranowicz, 60-letni krawiec i jego 18-letni syn Fajwel

Mendel Gersz Dublin, lat 60, właściciel olejarni, jego żona Chana z d. Finkelsztejn, i dzieci Lejb, Icak, 18-letnia Chana

Fajwel Gladsztejn, piekarz, jego żona Małka i dzieci: 19-letni Mordechaj, 18-letni Efraim, 16-letni Szmuel i 13-letnia Bela

I jego brat Izrael Gladsztejn, piekarz, lat 45, jego żona Liba i dzieci: Sara, Rachela, Ezechiel, 18-letni Lejbel

Józef Fajkowski, lat 50, prowadził handel wodą sodową, jego żona Sara z domu Finkelsztajn, i dzieci: 12-letni Lejb, 8-letni Dawid, 5-letnia Rywka

Chaim Gołabek, 50 lat, miał sklep kolonialny, jego żona Etel z domu Milkiewicz, 42 lata, i dzieci: 17-letni Izaak i 15-letni Abraham

Mendel Wasersztajn, 75 lat, jego syn Lejb (Chaim), 52 lata, właściciel młyna, z żoną Kejlą z d. Finkelsztajn, i dziećmi: 30-letnim Simą, 22-letnim Berlem, 20-letnim Zalmanem i najmłodszym, 10-letnim Baruchem

20-letnia Rachela Wasersztajn z 10-dniowym niemowlęciem, najśliczniejsza dziewczyna w miasteczku

Mojżesz Perkal z 44 letnią żoną Szejną i 16-letnią córką

kilkunastoletni bracia bliźniacy Mordechaj i Jaakow Zylbersztejn, ich brat Chaim i siostra Rywka


Lista Imion czytanych w Wąsoszu

Izaak Abramczyk, lat 39, krawiec i jego żona Lea, córka Chaima i Rywki, lat 37

Jakub Bogdanowicz, lat 55, krawiec, jego żona Rachela, lat 53, i ich pięcioro dzieci: Alcun, krawiec, lat 27, Izaak, lat 26, krawiec, Hinda, krawcowa, 24, Dewora, studentka, lat 22, Mendel, student, lat 20

Jakub (Dov) Finkelsztajn, syn Abrahama i Sary, piekarz, lat 55, jego żona Estera, 54 lata, i ich dzieci: Miriam, lat 33, Zeev lat 27, krawiec, Izaaak, lat 23, krawiec, Dina, lat 21, uczennica

brat Jakuba, Nachum Finkelsztajn, także piekarz, lat 46

Chaim Finn z żoną Bilchą i córką Szajtel

Zalman Gryngras, syn Fiszela i Tauby, lat 58, piekarz, jego żona Sara (Małka), z d. Nitewicz, lat 52, i ich siedmioro dzieci: Chaim, piekarz, lat 31, Miriam, bieliźniarka, 27 lat, Tevie, piekarz, 25 lat, Perla, studentka, 23 lata, Jeruhem, student, 21 lat, Złata, studentka, 19 lat i Dwojra, uczennica, 17 lat

Fiszel Gryngras, który miał sklep z artykułami kolonialnymi

Natan Guttman, jego żona Zipora, i ich dzieci: Izaak i Chaja

Arje Gutman, syn Dawida i Cipory, kowal, lat 54, jego żona Frida z d. Kaspi, i ich dzieci: Bella, lat 23, krawcowa, Mosze, lat 18, uczeń, Szlomo, lat 16, Izaak, lat 13, Sara, lat 9

Eliezer Maszkowski, syn Abrahama i Pesi, piekarz, lat 51, jego żona Chaja, lat 49, i ich dzieci: Izaaka, lat 20, Bluma lat 12 i Efraim, lat 7

Mendel Mońkowski, syn Motka i Chai, krawiec, 49 lat, jego żona Sara, lat 46, i dzieci: Izrael lat 14 i Rachela lat 8

Motek Mońkowski, krawiec, syn Dawida i Bejli, jego żona Chaja

Hersz Moszkowski, szewc, żona Hanna z d. Lewinowicz

Wolf Skrobecki, syn Ariego, kupiec bławatny, lat 41, i jego dzieci: Chaja lat 23, Mosze, lat 19, Chana lat 13, Tova lat 10

Meir Finkelman, jego żona Rejzel, i ich sześcioletnie dziecko

Trzy córki Izaaka i Rywki Katzów: Tamar, lat 21, Sara, lat 20, Brendla, lat 19

Fejga Lipszyc, córka Izraela i Zelke, miała 102 lata

Mojżesz Piórko, syn Mordechaja i Zipory, właściciel drukarni, lat 55, jego siostra Sara Piórko, lat 56, i brat Nehemiasz, także drukarz, lat 66

Meir Nomberg, właściciel sklepu z bławatami, i jego żona Hinda

Mona Szydło, z d. Finkelsztajn, lat 47, żona wlaściciela olejarni


Lista Imion czytanych w Szczuczynie

Berl Adamski, lat 22, syn Moszego i Rywki, student jesziwy

Izaak Arkin, lat 72, syn Ariego i Pesi, jego żona Alta, lat 72, ich dzieci; Dawid lat 38, Abraham lat 35, technik, Pesia lat 28, Arie lat 26

Mosze Beinbrecher, lat 20, syn Mordechaja i Racheli

Izaak Bagiński, lat 21, syn Dova i Chai

Chaim Ajzensztat, lat 20, syn Eliahu, jego siostra Jehudit, lat 18

Hersz Bajarski, malarz pokojowy, lat 63, i jego dzieci: Lipka lat 40, żona Fajvela, Guta lat 35, żona Altera, Masza lat 30, Mosze, szewc, lat 27

Mosze Halpern, lat 54, kupiec, jego żona Rywka, lat 54, ich dzieci: Szymon lat 35 z żoną Chaną, Judit lat 19, Tova lat 17

Aron Berman, lat 28, garbarz

Aron Blumenkranz, lat 45, i jego żona Sima

Rachela Czerniak, lat 57, córka Lipy i Lei, żona Mordechaja, i jej dzieci: Eliezer lat 22, Hersz lat 20, Izajasz lat 18,Sonia lat 18

Jankiel Daliński, lat 66, syn Jehudy i Rywki, garbarz, jego syn Hersz, lat 29

Sosia Edelsztejn, z d. Nuczkowska, lat 36, córka Miszy i Hadasy, jej mąż Hersz lat 36, krawiec, i dzieci: Jezechiel lat 6, Hadasa lat 3

Mordechaj Nuczkowski, lat 54, rzeźnik, syn Jezechiela i Batii, i jego dzieci: Cirel lat 38, krawcowa, syn Eta lat 35, Sara lat 34, Icchak rzeźnik, lat 33

jego brat Nuta Nuczkowski, 52 lata, kupiec, i jego dzieci: Abel, rzeźnik, lat 30, Welwel, drobny kupiec, lat 27, Sara, krawcowa, lat 21, Basia, studentka, lat 18

Szmuel Fiszman, lat 50, i jego dzieci: Eliezer lat 17, Izaak lat 16, Sara lat 3

Sara Friedman z d. Veil, lat 36, i jej córka Lila lat 16

Masza Farbsztejn, lat 26, córka Mosze i Etki

Jankiel Kubrzański, lat 52, syn Meira i Rywki, krawiec

Judel Hajt, lat 52, krawiec, jego żona Szprynca Hajt, z d. Alpert, lat 42, i córki: Chana lat 15, Judes lat 11

Efraim Kacpar, lat 37, kierowca, jego córki Jidel, lat 13 i Basia, lat 10

Jechiel Krakowski, 44 lata, syn Mosze i Liby, piekarz

Zvi Lindsberg, garbarz, jego żona Chaja i dzieci: Avi lat 19, Necha lat 18, Gerszon lat 17, Jankiel lat 16

Dov Licki, 38 lat, kupiec, jego żona Fruma z d. Warszawska, lat 36, i ich dzieci: Sara i Chaim

Gedalia Lipman, 34 lata, księgowy, jego żona Henia z d. Abramowicz, lat 34, i 3-letnia córeczka Lea

Gisza Kusnier, z d. Nimeńska, lat 36, i jej dzieci: Nachum lat 8 i Pesia lat 2

Józef Kuberski, lat 85, krawiec, jego syn Efraim lat 31, muzyk

Eliahu Krawiec, lat 38, kowal, jego zona Frejda z d. Listowska, lat 36, ich synek Dawid lat 4

Szmuel Monk, lat 56, tkacz, jego synowie: Mosze lat 28, tkacz, i Beniamin lat 27, tkacz, z malutką córeczką Szyfrą

Meir Penzuch, lat 82, jego żona Cipora, lat 80, ich synowie Dov, robotnik lat 43, Mordechaj, księgowy, lat 40

Chaim Prusiański, lat 35, Freda Prusiańska, lat 30, Dawid Prusiański, 21 lat i jego roczna córeczka Chana

Chaim Lichtensztejn, lat 56, syn Szmuela i Blumy, krawiec, jego żona Szejna lat 54, syn Izrael lat 18, student jesziwy

Chana Rozental, z d. Raczkowska, właścicielka sklepu spożywczego, i jej dzieci:

Zelman Rozental, lat 32, miał sklep spożywczy, Zisa lat 25, Hawa lat 23, Rywka Sosnowska z d. Rozental, lat 43, jej synowie Mosze lat 18 i Nechemia lat 16

Debora Singer, lat 59, córka Eliahu i Lei, jej córka Estera lat 28, syn Eliahu lat 26

Dwora Sznejder, 42 lata, z d. Widusińska, córka Izaaka i Tojbe, jej dzieci: Izaak lat 13, Szulamit lat 10

Nochum Wegrowski, lat 37, właściciel fabryki

Jerachmiel Wasowski, handlarz jajkami, jego żona Czyża, z d. Marchewka, i ich synowie: Gideon lat 11, Daniel lat 8

Zew Winnicki, lat 19, syn Abrahama i Racheli, drukarz

Basza Witowska, lat 40, z d. Halpern, zona Akivy, i jej córki: Judit lat 20, Dwora lat 18

Chana Zajcel, z d. Kojfman, córka Gerszona i Estery, jej mąż Jakow, i dzieci: Rywka lat 22, Kejla lat 20, Gerszon lat 19, Kalman lat 18

Aleksander Zyskind Goldfarb, lat 65, kupiec, mieszkał na ul. Krzywej 12, miał piątkę dzieci

*

Kilkakrotnie czytaliśmy też rozważania / wiersze Haliny Bortnowskiej

*

Tylko z pozoru tutaj gleba
którejś tam klasy okrywa się trawą  
jakby wciąż była łąką   
a latem kwitną rumianki i osty    
tu wszystko nieprawdziwe    
rzeczywisty jest ogień    
sięgający do środka ziemi    
rozniecony przez ludzi    
przeciw ludziom - aby ich unicestwić    
taki ogień nie gaśnie    
albo gaśnie pozornie    
pod popiołem, który nie stygnie    
o tyle lat za późno klękając tutaj    
czujemy zamróz i żar, podwójny ból,    
ledwie wyczuwalne echo    
tu skończyło się życie,    
krótkie życie dzieci,    
które jak Samuel prosiły    
mów Panie - my słuchamy   
nie wiem, czy wolno nam    
powtórzyć za nimi te słowa    
któż zdoła rozliczyć się    
z takiego powołania?    
tylko o łaskę wypada prosić,    
tylko o łaskę    

Halina Bortnowska 2015 Jedwabne    

*

Po co nam, żywym, umarli?    
Składając na ich grobach    
kamyki pamięci    
czujemy w sobie    
prąd siły do życia    
Ci, których wspominamy    
ze wszystkich sił pragnęli    
abyśmy istnieli    
tu i teraz    
Potrzebujemy umarłych    
aby oprzeć się nakazowi wiatru    
który nas pcha    
w cztery kąty pustyni.    
Po co im, umarłym,    
my, żywi,    
tu i teraz    
Nie wiem    
Łono Abrahama    
jest dla nich wszystkim    
A może jednak    
staje się cieplejsze    
lepiej karmi nieustającym blaskiem    
gdy my wsparci ich przykładem    
decydujemy się zachować    
choć jedno z przykazań    
to pierwsze i to drugie,    
podobne pierwszemu.    

[Pwt 6:5]

Halina Bortnowska 2014 Wąsosz


Psalm dla pielgrzymów do Jedwabnego

10 lipca 2001

Oto bruzda    
tu kości Abla    
naszego brata, naszego syna, naszego przodka    
Oto jaki los zgotował mu Kain    
nasz brat, nasz syn, nasz przodek    
Zapłaczmy nad nimi    
rozdzierając serca    
a nie szaty    
Oto zagon    
tu wsiąkły łzy i pot śmiertelny    
a potem wciśnięto czarny popiół    
Naszym braciom    
taki los zgotowali    
nasi bracia, nasi synowie, nasi przodkowie    
Zapłaczmy nad nimi    
rozdzierając serca a nie szaty    
Uznajmy swoje winy    
weźmy na siebie te winy, których    
nikt dotąd nie uznał    
Zapłaczmy nad nimi    
rozdzierając serca a nie szaty    
Stańmy w milczeniu    
przed milczeniem Niewysłowionego    

Uroczystość

10 lipca 2001

Wdeptujemy świeżą ścierń w rozmiękły marny grunt    
za naszymi plecami stoją niedojrzałe kłosy    
jak się mogli kryć w takim żytku    
ci co nie chcieli umrzeć    
Głos kantora kołuje nad polami    
jak jastrząb, jak upierzone przekleństwo    
żółtym okiem wypatruje    
na kogo spaść    
Głos rabina jest słaby    
To jego stare oczy unoszą się ku niebu    
głos zostaje na ziemi    
przenika i obejmuje usiłujących rozumieć    
Kiedy rabin wypowiada słowo Hashem    
jego usta drżą – wiem to choć nie widzę –    
święte imię leci ku mnie jak złota pszczoła    
naczynie błogosławieństwa.    
Otaczają je litery płonącej Tory    
litery w niebo wstępujące    
rój płomyków    
który znika    
gdy obłok zasłania niebo    
Nie brakuje pytających    
czemu tu stoicie –    
oni nam nie obiecują, że te litery wrócą    
tak, jak je teraz widzieliśmy opuszczające nas    
Taką nadzieję ma tylko rabin...    

Jedwabne-Radziłów-Wąsosz – styczeń 2013, z pamięci i wyobraźni

Dziś świeży śnieg zalega pole    
Pod nim koleiny, ślady ludzi i ptaków    
Niżej, głębiej    
zetlały, zdeptany piołun    
z korzeniami w popiele    
Pod popiołem    
już blisko środka ziemi    
niegasnący żar.    
Uklęknij w śniegu    
Spójrz w ciemniejsze niebo    
Skąd nadleciał.    
„Gdzie był wtedy Bóg”    
tak nieodmiennie pytamy    
On sam każe pamiętać    
Że był tutaj.    
Jemu to uczynili    
Jemu także    
Ale czy to pociecha?    
Nie ścieraj z twarzy    
topniejącego śniegu.    


W czasie marszu w 72. rocznicę zagłady otwockich Żydów przeczytaliśmy Imiona niektórych z nich:

Maksymilian Augarten, lat 55, naczelny lekarz getta, najlepszy lekarz płucny w Otwocku i okolicy, mieszkał przy ul. Kościuszki 5, i jego syn Jerzy, lat 30, dziennikarz

Abraham Szwajcer, właściciel pensjonatu przy Żeromskiego 24, zabity w Otwocku 19 sierpnia na oczach swoich dwóch synów

Glikmanowa, miła śliczna lekarka dentystka, matka dwojga dzieci, żona lekarza medycyny Maurycego Glilkmana, mieszkali na Warszawskiej 33

Szmuel Solnicki, lat 57, właściciel sklepu kolonialnego na Kupieckiej 1

Jehuda Grynkorn, 47 lat, miał budkę z nabiałem na bazarze przy Orlej 2, i jego dzieci: Reuwen 25 lat, student, Blima lat 20, krawcowa

Calek Perechodnik, lat 27, jego żona Chana (Anna) Perechodnik z d. Nusfeld i ich córka 3-letnia Atalie (Alusia)

Jan Frojnd, lat 30, i jego żona Rachela z d. Perechodnik, lat 27

Abraham Willendorf, policjant żydowski, który dobrowolnie dołączył do wywożonej żony i synka

Dawid Abramson, lat 45, kupiec, i jego dzieci: Dwora i 16-letni Hersz

Szlomo Kasman, lat 50, kupiec, jego żona Perel z d. Jeger, lat 47, i ich sześcioro dzieci: Jankiel lat 16, Lejb lat 14,Sara lat 14, Rywka lat 13, Henia lat 12, Lejzer lat 6

Efraim Mincberg, lat 67, jego żona Rejzel z d. Ejzensztejn, lat 67, mieszkali przy ulicy Szwoleżerów, zginęła też ich córka Fredzia, lat 37, po mężu Asz, i wnuczka Hana, lat 4

Aron Birenbaum, lat 30, krawiec, i jego żona Zysl, z d. Rekchman, lat 30

Chawa Biegun z d.Diatłowicka, lat 54, i jej syn Meir lat 30, mieszkali przy Poniatowskiego 19

Józef Braff, lat 50, kupiec żelazny, i jego żona Doba z d. Mendelson, lat 50, mieszkali przy Karczewskiej 32

brat Józefa, Izaak Braff, lat 55, wdowiec, kupiec, mieszkał przy Górnej 20, i jego córki: Perla lat 21, Sara lat 18

Eliezer Apelbaum, lat 35, kupiec, jego żona Bluma z d. Grynpas, lat 34, i ich córki: Ewa lat 12, Rachela lat 10

Szlomo Figa, lat 51, kupiec, jego żona Dwora, lat 48, ich syn Lejb lat 26, mieszkali przy Staszica 39a

Jakub Frydenzon, lat 47, kupiec, i jego żona Gołda, lat 47

Aron Gelbfisz, lat 32, kupiec, i jego 2-letni synek Bencyjon

Cywia Geldman, lat 58, żona rzeźnika, i jej sześcioro dzieci: Henia lat 32, Fajwel lat 30, Chaim lat 24, Gołda lat 23, Pesia lat 20, Sara lat 19

Abraham Kaminer, lat 63, właściciel fabryki, jego córka Wera, lat 40, syn Izaak, lat 36, kupiec

Reuben Rotsztejn, lat 62, szewc, jego syn Izrael lat 35, szewc, i córka Debora, po mężu Rucińska, lat 34

Eliezer Szemes, lat 42, kupiec, jego żona Chaja lat 47, i dzieci: Rachela lat 17, Jeta lat 14, Symcha lat 12

Szaja Widerszal, lat 40, właściciel pensjonatu Savoy, jego żona Fela, lat 40


Lista Imion przeczytanych 23 września 2012 r. Węgrowie

I. Rynek Mariacki (czytają: Paweł Sawicki i Ewa Teleżyńska)

Wszystkie poniżej osoby prowadziły działalność lub mieszkały przy Rynku

  1. Hersz Barab – właściciel sklepu spożywczego
  2. Hersz Bornsztejn - kupiec, prowadził sklep spirytualiów
  3. Cywia Flam i jej mąż Jakub Flam, lat 50, prowadzili sklep spożywczy
  4. Sura Frajman, lat 42, miała sklep spożywczy
  5. Josefa Hofengarten, lat 58, była właścicielką sklepu spożywczego, miała syna Jehudę lat 30, i córkę Ester lat 36
  6. Mendel Holland, lat 48 prawnik, prowadził biuro próśb i tłumaczeń; miał żonę Gitel, lat 44, i dwóch synów Chaima lat 24 i Symchę, lat 17
  7. Mosze Kochan, miał piekarnię i żonę Sarę, córki Chanę i Fridę i syna Noaha
  8. Jankiel i Szlama Laufer mieli piwiarnię i restaurację
  9. dr Nissman - lekarz dentysta
  10. Małka i Pinchas Orensztejn to właściciele sklepu spożywczego
  11. Elka Orensztejn prowadziła jadłodajnię, a jej mąż Chaim, 35 lat, miał piekarnię przy ul. Joselewicza
  12. Ezechiel Szlezyngier, lat 65 był właścicielem sklepu z wyrobami tytoniowymi. Miał żonę Hanę lat 60, córki Miriam lat 31 i Szoszę lat 20 i trzech synów Dawida lat 30, Szlomo lat 26 lat i Leiba lat 22
  13. Heska Szlezyngier – prowadził sklep z wodą sodową.
  14. Abraham Józef Wajsblach, lat 57, to blacharz, miał żoną Chawę
    lat 48 i synów Jakuba lat 16, Rubina lat 29, który był studentem, córki
    Różę lat 26 i Chanę lat 30.

II. przy pomniku Angela Rosenblata (czyta - ks. Bogdan Wawrzeczko)

  1. Fejga Akierman – miała sklep spożywczy na ulicy Berka Joselewicza
  2. Jankiel Bergman - lat 55 prowadził cukiernię przy ul. Kominiarskiej. Miał żonę Simę, córki Rachelę (32 lata), Chanę (22 lata) i Szeindl (lat 15)
  3. Aron Borsztejn, lat 32 – szewc
  4. Alter Klencarz, lat 52, kupiec, właściciel sklepu kolonialnego na Joselewicza, , jego żona Faja lat 50, matka Bela lat 70, córka Jenta lat 17, a synowie Michał i Mordechaj mieli lat 21 i 15
  5. Mojzesz Grynberg, lat 58, piekarz z ul. Piwnej, miał żonę Tovę, lat 57, córkę Różę lat 37, i syna Szlomo lat 27
  6. Szmul Mandelboim, lat 57, to właściciel wytwórni wód gazowanych. Jego żona Rywka lat 43, syn Mosze lat 18, a córka Fejga lat 15
  7. Izaak Pargman, - lat 34, kupiec. Z żoną Rywką mieli dwóch synów Jehoszuę lat 10 i Saula lat 8
  8. Nusym Szafirsztejn - właściciel sklepu spożywczego przy Kominiarskiej
  9. Mosze Węgier, 52 lata, - stolarz. Z żoną Basią, 52 lata mieli córkę Rachelę i syna Beniamina
  10. Mosze Sztajnberg lat 54, kupiec, a jego żona Fruma, lat 50. Mieli 3 synów Meira lat 18, Abrahama lat 16, Motela 14, i córkę Małkę lat 2
  11. Szyfra Rzetelny, lat 27, była właścicielką sklepu spożywczego na ul. Tylnej
  12. Mala Frejman, lat 27, to właścicielka owocarni, miała 27 lat i była żoną Izraela
  13. Szmul Sztehnberg prowadził olejarnię przy ul.Berka Joselewicza
  14. Doba Kwiatek prowadziła sklep spożywczy, a jej 34. letni brat Szlomo miał zakład fryzjerski na ul. Joselewicza i żonę Chaję

III. róg ul. Przemysłowej i Joselewicza (czyta ks. Romuald Kosk)

  1. Abraham Baumgarten lat 49 i jego żona Paja lat 44 to właściciele olejarni przy ul. Joselewicza
  2. Mosze Blumberg, lat 44 , kupiec, jego żona Blima 42, córka Chaja 20 lat, synowie Lejzer lat 15, a mały Izrael tylko 3
  3. Chaim Josek Blumenkranc lat 40 - piekarz, i wraz z żoną Belą mieli piekarnię przy Joselewicza
  4. Abraham Figowy lat 52, - felczer, wraz z żoną Hadassą, mieszkali przy ul. 3 Maja
  5. Jozef Frajman, kupiec, lat 37 i jego żona Chuma – sprzedawali artykuły spożywcze przy ul. 3 Maja
  6. Liber Grynberg -piekarz, jego żona nazywała się Frida, a córka Lea
  7. Gdela Joelson, - właściciel sklepu kolonialnego na ul. Joselewicza
  8. Lejb Arie Lerner lat 56 - kupiec. Wraz z żoną Tojbą lat 47 mieli sklep kolonialny i piątkę dzieci - Sarę 24 lata, Rachelę 22 lata, Różę 22 lata, Szlomo 20 lat i Mosze lat 12
  9. Berko Orzycer - właścicielem fabryki octu na ul. Jatkowej
  10. Hersz Pasmanter lat 60, był właścicielem sklepu spożywczego, jego żona Małka lat 50. Mieli trójkę dzieci - córki Towę 31 lat, Chaję 24 lata oraz syna Izaaka lat 16.
  11. lat Ezechiel Szatensztajn - właściciel zakładów przemysłowych (młyna, elektrowni, tartaku). Jego żona Zofia miała 46 lat, a syn Nurek lat 19
  12. Chaia Szteinberg lat 42 była żoną kupca Chaima, lat 55. Mieli 6. letnią córkę Esterę
  13. Abram Szwarcberg, lat 32 - krawiec z ul. Starowiejskiej. Z żoną Altą z domu Przepiórka mieli pięcioletniego synka Reuvena
  14. Józef Tajtelbaum, lat 54 - piekarz, jego żona Gila mała lat 52, córki Chawa lat 16 i Michla lat 14. Józef miał młodszego brata Meira, 36 lat, też piekarza, żonatego z Rachelą, lat 34
  15. Eliezer Zylbersztajn lat 52, handlował końmi. Był mężem Heleny z d. Bursztyn, lat 52, i ojcem Rywki, 32 lata, Lewiego lat 20, Chany lat 17, Cipory lat 14, Ariego lat 8, Abrahama lat 5



Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur pharetra dapibus pharetra. Donec interdum eros eu turpis pharetra et hendrerit est ornare. Etiam eu nulla sapien. Nullam ultricies posuere nunc, eget mollis nulla malesuada quis.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur pharetra dapibus pharetra. Donec interdum eros eu turpis pharetra et hendrerit est ornare. Etiam eu nulla sapien. Nullam ultricies posuere nunc, eget mollis nulla malesuada quis.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur pharetra dapibus pharetra. Donec interdum eros eu turpis pharetra et hendrerit est ornare. Etiam eu nulla sapien. Nullam ultricies posuere nunc, eget mollis nulla malesuada quis.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur pharetra dapibus pharetra. Donec interdum eros eu turpis pharetra et hendrerit est ornare. Etiam eu nulla sapien. Nullam ultricies posuere nunc, eget mollis nulla malesuada quis.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur pharetra dapibus pharetra. Donec interdum eros eu turpis pharetra et hendrerit est ornare. Etiam eu nulla sapien. Nullam ultricies posuere nunc, eget mollis nulla malesuada quis.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur pharetra dapibus pharetra. Donec interdum eros eu turpis pharetra et hendrerit est ornare. Etiam eu nulla sapien. Nullam ultricies posuere nunc, eget mollis nulla malesuada quis.

Warszawa


Warszawa